Cevabı Görselinde – Vaka Tartışması 9

Bir bakışta ultrason: FAST’in ötesinde

Dört yaşında çocuk hasta trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Muayene net olmamakla birlikte batın üst kadranlarda hassasiyet mevcut. Bilinç açık ve etraf uyaranlara yanıtı var. FAST’te serbest sıvı saptanmayan hastada ileri görüntüleme yapılıyor.

Ultrason görüntünüz..

Karaciğer laserasyonu-subkostal

karaciğer-laserasyon-sağ-koronal

Tanınız

Tanınız

Karaciğer laserasyonu

Yorum

Yorum

Karaciğer yaralanmasının künt travmalarda görülme sıklığı %5′ tir. Klinik başvuru; sağ üst kadran ağrısı, sağ omuz ağrısı (diafram irritasyonu), hipotansiyon veya şok ile olabilir. Hastaların %80’den fazlası cerrahiye gerek kalmadan tedavi edilirler. Mortalite oranı ise %8 civarındadır (1).

Acil travma ultrasonografisinin (FAST) primer amacı, vücut içi boşluklarda serbest sıvı varlığını taramaktır (2). Ancak ondan sonra hasta stabil ve zamanınız varsa ileri ultrasonografik görüntüleme yapılabilir.

Karaciğer yaralanmalarında travma odaklı ultrasonografinin sensivitesi 0.15-0.88 ve spesifitesi 0.99-1.00’dir (3-4). Solid organ yaralanmalarında sensitivitenin bu kadar değişken olmamasının sebebi ise çok fazla deneyim bağımlı olmasıdır. Temel düzeyde ultrason bilgisi ile bu oran ise %10’lara kadar düşmektedir (5).

Görüntüleme sağ koronal kısa ve uzun aks olarak her iki planda yapılmalı ve subkostal/subksifoid bölgeden de karaciğerin sol lobu görüntülenmelidir. Yine dalağı görüntülerken de her iki planda da görüntü alınmalıdır. Yetersiz görüntü sebepleri ise sıklıkla; barsak gazları, mide içeriği, diyafram ve akciğer ve tabiki yeterli vaktin olmaması.

Karaciğer laserasyonları başvuru süresine bağlı olarak farklı görünümlerde olabilir. İlk başvuruda tanınması zor olabilir veya hafif düzeyde ekojenik (beyaza yakın) olabilirler. Günler sonra bakıldığında ise daha hipoekoik (siyaha yakın) ve kistik görülürler. İçerisinde kanama olanları mevcutsa veya devamında kapsül etrafında hematom varsa heterojen görünümde de olabilirler (6).

Aşağıdaki görüntüde bilgisayarlı tomografide kanlanmayan alan olarak görülen laserasyon sahası, ultrasonografide ekojenik bir görüntü vermekte.

karaciğer laserasyonu
karaciğer laserasyonu

Travma hastasında öneriler kısmına gelince;

  1. Vücut içi boşluklarda serbest sıvıyı arayın.
    • Vaktiniz varsa solid organ yaralanmalarına bakın.
  2. Mutlaka pnomotoraks açısından tarayın.
  3. Acil ultrasonografinin travma hastalarında içi boş organları değerlendiremediğini unutmayın. Özellikle bağırsak ve mide gibi organ yaralanması şüphesinde ileri görüntüleme yapmayı unutmayın!!

Kaynaklar

Kaynaklar

1.
Liver trauma . . . https://radiopaedia.org/articles/liver-trauma. Erişim Mart 1, 2017.
2.
FAST . . . http://tatdus.org/ayin-videosu/3. Erişim Mart 1, 2017.
3.
Körner M, Krötz MM, Degenhart C, Pfeifer K-J, Reiser MF, Linsenmaier U. Current Role of Emergency US in Patients with Major Trauma. RadioGraphics. 2008;28(1):225-242. doi: 10.1148/rg.281075047
4.
Bijjula S. Role of ultrasonography in blunt abdominal trauma. J Evid Based  Med Healthc. 2016;3(94):5162-5169. doi: 10.18410/jebmh/2016/1079
5.
Kendall J, Faragher J, Hewitt G, Burcham G, Haukoos J. Emergency Department Ultrasound Is not a Sensitive Detector of Solid Organ Injury. West J Emerg Med. 2009;10(1):1-5. [PMC]
6.
McGahan J, Wang L, Richards J. From the RSNA refresher courses: focused abdominal US for trauma. Radiographics. 2001;21 Spec No:S191-9. [PubMed]

 

Editör: Serkan Emre Eroğlu

“Cevabı Görselinde” serisinin diğer yazıları.

 

Biyografi: Mehmet Ali Aslaner

Nevşehir Devlet Hastanesi'nde Acil Tıp Uzmanı olarak görev yapmaktadır. Şu sıralar yoğunlaştığı konular başlıca "Ultrasonografi" ve "Geriartrik Bilinç Bulanıklığı" üzerinedir. En sevdiği şey ise balpeteği ile vakit geçirmektir. maliaslaner@acilci.net

Yazarın diğer yazıları da belki ilginizi çeker

Çocuklarda Kafa Travmasında Görüntüleme

Çocuklar, erişkinlere kıyasla iyonize radyasyona daha fazla duyarlıdır, bu nedenle travmatik beyin yaralanması (TBY) şüphesinde, geleneksel …

Ağır Travmatik Beyin Yaralanması Yönetimi Kılavuzu

  Herkese merhaba.Hepimizin bildiği üzere travma  hastalarımız acil servislerimizin vazgeçilmez öğeleri ve bana kalırsa yönetimi …

ACEP-Acil Ultrasonografi Kılavuzu 2016

Editör: Serkan Emre Eroğlu Ultrasonografi Kılavuzu: Acil, Yatak Başı ve Klinik Ultrasonografi Kılavuzu İlk olarak …

Pin It on Pinterest

Haftalık gazetemize abone olun

Haftalık gazetemize abone olun

Her Cumartesi sabahı, sıcak kahvenizi alıp, hafif bir müzik koyup, e-postanızı kontrol ettiğinizde o hafta kaçırdığınız Acilci.Net makalelerini görmek istemez misiniz?

Siz siz olun yeni haftaya yeni bilgilerle başlama fırsatını kaçırmayın.

Unutmayın, hocanız da, asistanınız da bu siteyi okuyor! 

Harika! O zaman cumartesi görüşürüz.