Anasayfa > Teknik Kategori > Akademik > Makale Saati > Literatür Tarama > Çorbacıoğlu: Torsiyon mu ? Orşit mi?
DL3D_Testis_1_JPGbdbecd9f-b962-4201-81db-9be883f0bdadLarger

Çorbacıoğlu: Torsiyon mu ? Orşit mi?

Torsiyon mu ? Orşit mi?

Tüm acilciler bilir, gece nöbetinde bazı vakalar vardır ki pek karşılaşmak istemezsiniz. Özafagusta yabancı cisim şüphesi vardır endoskopiye her zaman ulaşamazsınız, ekstremite ve damar yaralanmalarında her zaman radyoloji desteğini bulamazsınız, çocuk hastanız burnunun köküne kadar bir şey sokmuştur elinizdeki aparatlar yetersiz kalıyordur şu fiber optik kameralardan olsaydı dersiniz, vb. Bu liste her acile özgü olarak değişip uzayıp gidebilir.

Bunlardan bir tanesi de akut skrotal ağrı olabilir. Yine her zaman destek alabileceğiniz bir radyolojiniz yoksa. Ancak kendiniz acilinizde duran ultrasonunuzla skrotal acilleri değerlendirebiliyorsanız tam tersine bu vakalar sizin için keyifli bile olabilir.

ÖNEMLİ NOT: Aşağıdaki metinde, konuyla ilgili yazının yayınlanma tarihinde güncel literatürde olan ve yazarın dikkatini çeken önemli noktalara yer verilmiştir. Yazı, herhangi bir makale veya kılavuzun birebir çevirisi olmayıp hevesli bir acilcinin yorumlarını içermektedir.

Malumunuz akut skrotal ağrı gerçek bir acildir. Aslında temelde aradığımız tanı testiküler torsiyondur. Erken tanı konulamadığı zaman testisin infarkt ve nekrozuyla sonuçlanan daha da gecikilmesi durumunda ise karşı testisinde kaybedildiği ve sonuçta infertilite ile sonuçlanabilen klinik bir durum. İlk 6 saatte detorsiyonu sağlanması durumunda %90 vakada tam iyileşme mümkün bundan sonra geçen her dakika başarı şansınız azalıyor. Atravmatik skrotal ağrıda en önemli ayırıcı tanımız epididimo-orşit. Aralarındaki klinik farklar hepimizce malum olmasına rağmen sadece anamnez ve fizik muayene ile torsiyonun dışlanamadığını gösteren çok sayıda çalışma mevcut. Dolayısıyla bu hastalarda hızlı tanı koyabilmek istiyorsak en önemli silahımız doppler ultrasonu kullanabilmek.

şekil_1
Şekil-1: Skrotumun longitudinal değerlendirmesi E:Epididim T:Testis
şekil_2
Şekil-2: Skrotumun tranverse değerlendirmesi

Kullanımı bence tüm organ ultrasonlarına göre en kolayı. Yüksek frekanslı linear probumuzla (Yüzeyel doku probu) her iki testisi hem longitudinal hem de tranvers eksende değerlendiriyoruz. (Şekil-1 ve 2) Normalde elde ettiğimiz bu homojen görüntüye doppler koyduğumuzda testis içerisindeki kanlanma sinyallerini görmemiz lazım. Gördüğümüz bu sinyalin artmış, azalmış veya normal olduğunu anlayabilmek için en kolay kılavuz ise probunuzun hemen 1-2 cm yanında. Elde ettiğiniz görüntüyü ağrısız olan karşı taraftaki sağlam testisle karşılaştırarak torsiyon mu orşit mi olduğuna karar verebilirsiniz. (Şekil-3 ve 4)

şekil_3
Şekil-3: Akut torsiyon bulgusu. Akım gözükmüyor ama doku homojen görünümde. Muhtemel ilk 6 saat içerisinde yakalanmış bir vaka.
şekil_4
Şekil-4: Testis torsiyonu muhtemel ilk 6 saati geçmiş bir vaka. Akım yok heterojen alanlar görülüyor.

Hiç akım alınamazken testisin homojen sağlıklı görüntüsü olan hastalar genellikle ilk 6 saat içinde olan retorsiyon manevraları ile tam iyileşebilecek hastalar.(Şekil-3) Testis akımının olmadığı dokunun büyüdüğü içinde heterojen hipoekoik alanlar görülen ultrason bulguları ise uzamış ve infarkt gelişen hastaları düşündürmelidir.(Şekil-4) Kan akımının arttığı hastalarda ise epididimo-orşit düşünülmelidir. (Şekil-5,6,7)

şekil_5
Şekil-5: Longitudinal değerlendirmede sol testisin kanlanma artışı görünüyor. Bir orşit vakası.
şekil_7
Şekil-7: Tranverse değerlendirmede orşit vakasında kanlanma artışı.
şekil_6
Şekil-8: Epididimde kanlanma artışı. Epididimit.

Peki, istisnalar yok mu? Sanırım tıpta en iyi öğrendiğimiz şey % 100 diye bir şeyin olmadığı. Birincisi testis veya epididimin apendikslerinin torsiyonu da benzer klinik verirken testis akımını normal görebilirsiniz. Bu grup için söylenebilecekler ise öncelikle daha çok prepubertal dönemde görüldükleri ve tedavisinin istirahat ve non-steroid antiinflamatuar ile sınırlı olması. Dolayısıyla tanı koyamasanız bile hastaya belirgin bir zarar vermiş olmasınız. İkinci ve çok önemli istisna ise spontan detorsiyone olmuş bir vakada hiperemi ve dopplerde kanlanma artışı görülebilmesi. Bu hastalara çok kolaylıkla orşit tanısı konulabilir. Bu hastaların retorsiyone olması durumunda elinde orşit reçetesi ile birlikte komplike olup karşınıza atrofik bir testisle çıkabilir. Bu hastalarda uyarıcı olacak bulgulardan birisi normalde detorsiyone olmuş bir vakada hızlı bir semptom düzelmesi beklenir dolayısıyla ağrılarında artış olan hastaları tekrar acil servise gelmesini söylemek ciddi bir komplikasyonun önüne geçebilir. Zaten torsiyon tanısı konulup manuel detorsiyone edilen hastalarda da benzer riskler bulunmaktadır. Bu retorsiyon vakalarında cerrahi fiksasyon endikasyonu olduğunu da unutmamak lazım.

Bu arada testiküler torsiyonda doppler ultrasonun negatif predictive değerinin % 97 olduğunu belirtmek lazım. İnatla torsiyon düşündüğümüz hastalarda konsültasyon istemek mantıklı olabilir.

Sonuçlar;

  1. Testiküler torsiyon gerçek bir ürolojik acildir. İlk 6 saatte tanı alması çok önemlidir.
  2. Anamnez ve fizik muayene ile torsiyon dışlamak mantıklı değildir.
  3. Testisin doppler ultrasonu akut skrotal ağrı yönetiminde modern kılavuzlara göre köşe taşıdır.
  4.  Testis doppler ultrasonu tahmin edilenden daha kolay ve öğrenebilir bir uygulamadır.

Daha fazla görsel materyal için https://iame.com ve http://radiopaedia.org  sitelerine göz atılabilir.

Kaynakça ;

1. Blaivas M, Brannam L.Testicular ultrasound. Emerg Med Clin N Am 22 (2004) 723–74.

2. Davis JE, Silverman M.  Scrotal Emergencies. Emerg Med Clin N Am 29 (2011) 469–484.

3. Lam WW, Yap T, Jacobsen AS, et al. Colour Doppler ultrasonography replacing surgical exploration for acute scrotum: myth or reality? Pediatr Radiol 2005;35(6):597–600.

4.Testicular. Chapter 11 Emergency Ultrasound  Second Edition.O. John Ma, James R. Mateer, Michael Blaivas.

5. https://iame.com

6. http://radiopaedia.org

Print Friendly

Yazarın diğer yazıları da belki ilginizi çeker

vertgorsel

Periferik Vertigo ve Stroke ayrımı: HINTS muayenesi

Akut vestibüler sendrom (AVS) saniyeler veya saatler içerisinde başlayan baş dönmesi, bulantı-kusma, denge kaybı, nistagmus …

5 yorum

  1. Burak Bekgöz

    Eline sağlık Kerem Abi. Acil servislerde USG kullanımı ve acil hekimlerinin USG konusunda deneyimi arttıkça bu hastalar artık korkutmayacak bizi. Umarım acil servislerde endoskopi, bronkoskopi kullanacağımız günleri de görebiliriz…

  2. Şeref Kerem Çorbacıoğlu
    Şeref Kerem Çorbacıoğlu

    haklısın dostum lakin bunlar için öncelikle günde 1000 hasta bakan devlet hastanelerine bir çare bulmak gerek… düşünsene günlük 1000 hasta gelirken sen bir saniye endoskopiye geçiyorum dersen acilini başına yıkabilirler…
    yahu cpr yaparken bile diğer hasta yakınları bizim hastaya bakılmıyor diye kavga çıkarıyor…

    • Gökhan Aksel

      Önce şu 1000 hasta konusu hallolmalı. Biz bataklıkta hangi çiçeğin yetişebileceğini konuşuyor gibiyiz. 1500 hasta bakan aciller var, o acillerde bazen bu konuştuklarımız çok anlamsız kalıyor bence. 4 doktor 1500 hastaya 24 saatte baksa hasta başı 3.86 dakika düşüyor. İnanılır gibi değil. Bazen bu sayıya 2 doktor bakıyor ki hasta başına 2 dk’dan az süre düşüyor. Bu oranlar da doktorların 24 saatin hiçbir saniyesinde dinlenmediğini ve sürekli çalıştığını varsayarak hesapladım.

  3. ümmü alakuş

    kerem abi ellerine sağlık.. çok güzel ve faydalı olmuş.. bi solukta okudum..

  4. prenseslale@gmail.com

    gercekten de gunde 1000-1500 hasta bakan yerlerde calıstıktan sonra bunların bataklıktakı guller oldugu dogru… keske vakıt ve ımkan olsa da boyle hastalara acılde kendı usg.mız ıle tanı koyabılsek…ama 1500 hastalı yerde nobette bır radyologun olması fıkrı daha cazıp gelıyor :((

Siz de bu yazıya bir yorum yapın