Anasayfa > Teknik Kategori > Yazı Serisi > İstatistik ve Metodoloji

İstatistik ve Metodoloji

Metodoloji

Bir klinik araştırmanın metodolojisi ve taksonomisi Tıpkı biyolojik taksonomide olduğu gibi çoğu çalışmayı kategorize etmek için benzer bir hiyerarşiden yararlanabiliriz (Şekil 1) [1,2]. Bir çalışmanın anatomisi, yani metodu, o çalışmanın neyi bildirip neyi bildiremeyeceğini bize anlatır. Biz okuyucular için en önemli handikaplardan biri de yazarların her zaman çalışmanın tipini belirtmemesi ve bizim çıkarım sağlamamıza olanak verecek ayrıntılardan bahsetmemeleridir. Daha kötüsü, …

Okumaya devam et »

Olgu sunumu: Önemi nedir? Nasıl yazılır?

Bu yazının ilk bölümünde olgu sunumunun önemini tartışacağız. Daha sonra aşama aşama nasıl olgu sunumu yazılır sorusuna CARE kılavuzu eşliğinde cevap arayacağız. 1-Olgu sunumunun önemi Olgu sunumu ne işe yarar? Kongreye eli boş gidilmez, bari birşeyler yazalım. Ya da doçentlik dosyası oluşturuyoruz dosyada olsun biraz. Çömez asistanın ilk akademik karalaması niyetiyle bir olgu yazdıralım. Ya da her neyse işte biz …

Okumaya devam et »

Tedavi Sonuçlarını Bildiren Randomize Kontrollü Çalışmalar Nasıl Değerlendirilir: Makale Okuma

  Tıbbi uygulamalarımıza ışık tutan, hastalarımıza vereceğimiz tedavileri karşılaştıran, ilaçları inceleyen, komplikasyonların önlenmesi için yaptığımız girişimleri değerlendiren çalışmaların makaleleri belki de mesleğimizin en önemli bilgi dağarcığını oluşturur. Makale okuma ile ilgili bu yazıda verilerine ve sonuçlarına güvenmemeniz gereken makaleleri nasıl tespit edebileceğinizden bahsedeceğiz. Tedavi hakkındaki makalelerin değerlendirmesinde cevap verilmesi gereken üç ana sorudan bahsedebiliriz: Bias (yanlılık) riskinin değerlendirilmesi, Hangi sonuçlar elde edilmiş? …

Okumaya devam et »

Makalelerde sonuç bölümü nasıl yazılır? Sayısal veri ve doğru bildirimi

İstatistik ve metot ile ilgili yazı dizimize devam ederken özellikle sayısal verinin düzgün bildirimi ve genel bir tekrarı yönünde oldukça fazla talep gelmeye başladı. Her ne kadar istatistikden ziyade metodoloji ağırlıklı bir yazı dizisi şeklinde tasarlamış olsam da biraz “kenarda dursun” mantığıyla sayısal verilerin sunumu kısımlarını içeren temel istatistiğin girizgah kısımlarından biraz bahsedelim. Sayısal verilerin sunumu makale yazımının en önemli …

Okumaya devam et »

Kategorik değişkenler, Çok gözlü tablolar ve ki-kare hesabı

Çok gözlü tablolar iki kalitatif verinin birbiriyle karşılaştırılmasında kullandığımız karşılaştırma metodudur. Kalitatif veriler sınıflandırma belirtir. Bu tip veriyi tutan değişkenlere kategorik/gruplu/nominal değişkenler adı verilir Bu veri Cinsiyet, meslek, kurum, Well’s risk grubu, HT varlığı/yokluğu vb gibi bir veridir. Verideki sayı bir grubu/kategoriyi temsil eder. Örneğin, Cinsiyet değişkeninin değeri olan 0 ya da 1 sayılarının bir anlamı yoktur, aslında bu değer bir kategorinin kodudur. …

Okumaya devam et »

Kohort Çalışmalar: Maruziyetten Hastalığa

Kohort’u, bir maruziyetten sonlanıma doğru uygun adım beraberce giden insanlar topluluğu olarak düşünebiliriz. Bu tip çalışmaların en önemli parametresi Zaman’dır. Kohort çalışmaların amacı bir ya da daha fazla çalışma kohortunda hastalık ya da sonlanım insidansını (örn., ölüm) veya ölçümleri (örn., kan basıncı) karşılaştırmaktır. Bu noktada kohortun yani çalışma grubunun çok net bir biçimde tanımlanmış olması ana unsurdur. Eğer bir çalışmada …

Okumaya devam et »

Bulguların Değeri: Kırılganlık İndeksi (Fragility index)

Kırılganlık indeksi Bayes kuramını temel alarak oluşturulmuş bir indekstir. Temel olarak ikili sonuçların bildirildiği ve 2×2 (4 gözlü) tablo oluşturulan her durumda kullanılabilir. Çalışmada, beklenen sonucun gerçekleşmediği vakaların kaçında sonuç gerçekleşseydi istatistiksel anlamlılık kaybolurdu sorusunun yanıtıdır. Aşağıdaki 2×2 tabloyu değerlendirelim: 150 deneğin yer aldığı bir çalışmada (gözlemsel ya da randomize kontrollü olabilir) 100 deneğe etkisi değerlendirilen uygulama yapılmış (ilaç, ameliyat …

Okumaya devam et »

Vaka – Kontrol Çalışması: geriye doğru araştırma

  Vaka-kontrol çalışması genellikle (ama her zaman değil) geriye doğru çalışır. Önce bir sonlanım belirlenir (mesela bir hastalık) ve geriye dönük olarak bu hastalığa yol açmış olabilecek maruziyetler sorgulanır ya da araştırılır. Bu gruba vaka grubu adı verilir. Bu vaka grubunun geldiği toplumdan benzer özellikte bir kontrol grubu alınarak bu grubun da geriye dönük maruziyetleri sorgulanır ve iki grup arasında …

Okumaya devam et »

Test öncesi ve sonrası olasılıklar

Test ve tedavi eşikleri

Tanıya yaklaşım çeşitleri Genellikle hastalarımıza tanı koymaya çalışırken birbirini tamamlayan iki farklı yaklaşımı bir arada uygularız: İlki bir şablon ya da kalıbın tespit edildiği “patern tanıma” yaklaşımıdır.[1-4] Erizipel ya da zona döküntüsünü görüp tanıma, fraktür, hareketsizlik ve nefes darlığı ile pulmoner emboli birlikteliği, batında şişlik, medusa başı, spider anjiyom mevcudiyetinde karaciğer sirozu tanısı gibi hekimlerin alışık olup sık gördükleri şablonlara uyan fizik …

Okumaya devam et »

Odds Oranı, Rölatif Risk, NNT ve NNH

Randomize kontrollü bir çalışmada genellikle “evet-hayır” şeklinde dikotom (iki seçenekli) sonlanım ölçütleri değerlendirilir (öldü-yaşıyor, hasta-değil, tanı var-yok). Makalede bu hedef sonlanımın geliştiği ve gelişmediği hastaların hem tedavi hem de kontrol gruplarındaki oranları karşılaştırılır. Bu tip bir sonlanımı bildirmenin olmazsa olmaz şekli 2 x 2 Tablo kullanmaktır. Örneğin, tedavi grubunda hastaların %15’inin, kontrol grubunda ise %20’sinin kötü bir sonlanıma ulaştığı (mesela …

Okumaya devam et »
Translate »

Pin It on Pinterest