İlaçlarCOVID-19

Hidroksiklorokin

İlaç Bilgisi

Aminokinolin grubu antimalaryal bir ilaçtır.

Endikasyonlar:
  • Lupus eritematozus
  • Sıtma
  • Romatoid artrit
  • Dermatomiyozit, kutanöz hastalık (etiket dışı kullanım)
  • Porphyria cutanea tarda (etiket dışı kullanım)
  • Primer Sjögren sendromu (etiket dışı kullanım)
  • Q fever (Coxiella burnetii) (etiket dışı kullanım)
  • Sarkoidoz (etiket dışı kullanım)
Hidroksiklorokin şu anda COVID-19 tedavisinde kullanım için araştırılmaktadır.

Renal doz ayarı: Üreticinin etiketine göre renal doz ayarı gerektirmez ama, doz azaltması gerekebilir. Dikkatli kullanınız.

Hepatik doz ayarı: Üreticinin etiketine göre hepatik doz ayarı gerektirmez ama dikkatli kullanınız.

Doz: Romatizmal hastalıklar (örn., Romatoid artrit, lupus eritematozus, primer Sjögren sendromu [etiket dışı kullanım]): Mevcut veriler özellikle obez hastalarda dozlamayı ele almamaktadır; Bununla birlikte, bazı uzmanlar ≥80 kg ağırlığındaki hastalarda maksimum 400 mg/güne kadar standart günlük dozlar (ağırlık bazında olmayan) önermektedir​1​.

Türkiye’de Plaquenil 200 mg Film Kaplı 30 Tablet bulunmaktadır. Quensyl 200 mg 100 Tablet ise yurtdışı ilaç olarak geçmektedir​2​.

Uygulama: (Yetişkinlerde) Yiyecek veya sütle uygulayınız. Film kaplı tabletleri ezmeyiniz veya bölmeyiniz.

Yan Etkileri: %1 ile %10: Oftalmik: Retinopati (% 4; serum konsantrasyonuna bağlı; erken değişiklikler geri dönüşümlüdür (eğer devam ederse kesilmesine rağmen ilerleyebilir).

Sıklığı belirlenmemiş olup şu sistemleri etkileyen yan etkileri de mavcuttur; Santral sinir sistemi, Dermatolojik, Endokrinolojik ve Metabolik, Gastrointestinal, Hematolojik-Onkolojik, Nöromusküler, Oftalmik, Solunum sistemi

Kontrendikasyonları: Hidroksiklorokine bilinen hipersensivitenin olması. Kanada etiketine göre; Önceden var olan retinopati, 6 yaşın altındaki veya 35 kg’dan küçük çocuklarda kullanım

Uyarılar ve Önlemler

Kardiyovasküler etkiler: Bazen ölümcül olan kalp yetmezliğine neden olan kardiyomiyopati bildirilmiştir. Kardiyak belirti/semptomlarını izleyiniz; kardiyomiyopati belirti ve semptomları ortaya çıkarsa tedaviyi derhal bırakınız. Amerikan Kalp Derneği’nden yapılan bilimsel bir açıklamada, hidroksiklorokin ya doğrudan miyokardiyal toksisiteye neden olabilen ya da altta yatan miyokardiyal disfonksiyonu (büyüklük: majör) şiddetlendiren bir ajan olarak belirlenmiştir (AHA 2016]). İletim bozuklukları ve biventriküler hipertrofi teşhisi konulursa kronik toksisiteyi düşününüz. QT aralığını uzatabilir; ventriküler aritmi ve torsades de pointes bildirilmiştir (QT aralığını uzatabilecek diğer ilaçlarla eş zamanlı kullanımından kaçınınız).

Dermatolojik etkiler: Hidroksiklorokin ile cilt reaksiyonları oluşabilir; dermatit yapma olasılığı olan ilaçlarla birlikte dikkatli kullanınız.

Hematolojik etkiler: Kemik iliği supresyonu (örn., agranülositoz, anemi, aplastik anemi, lökopeni, trombositopeni) rapor edilmiştir; Uzun süreli tedavi sırasında Tam Kan Sayımını (TKS) periyodik olarak izleyiniz. Altta yatan hastalığa atfedilemeyen şiddetli kan bozukluğu belirtileri/semptomları ortaya çıkarsa tedaviyi bırakınız.

Hipoglisemi: Eşzamanlı antidiyabetik ajan kullanımı olan ve olmayan hastalarda hayatı tehdit eden bilinç kaybı da dahil olmak üzere şiddetli hipoglisemi bildirilmiştir. Hastalara hipoglisemi riski ve ilişkili belirti/semptomlarını anlatınız; Şiddetli hipoglisemi gelişen hastalarda kullanmayı bırakınız.

Nöromüsküler etkiler:  Kas gücü (özellikle proksimal kaslar) ve refleksler uzun süreli tedavi sırasında periyodik olarak değerlendirilmelidir.

Psikiyatrik etkiler: İntihar davranışı nadiren bildirilmiştir.

Retina toksisitesi: Potansiyel olarak geri dönüşümsüz retinopatiye neden olan retina toksisitesi, ağırlıklı olarak yüksek günlük dozlar ve romatizmal hastalıkların tedavisinde 5 yıldan fazla klorokin veya hidroksiklorokin ile ilişkilidir. Diğer önemli risk faktörleri arasında eşzamanlı tamoksifen kullanımı, böbrek yetmezliği, düşük vücut ağırlığı ve maküler hastalık varlığı yer alır. Gerçek vücut ağırlığı >5 mg/kg’dan fazla günlük hidroksiklorokin (baz) dozları, 10 yıllık tedavide ~% 10 retina toksisitesi riski ve 20 yıllık tedaviden sonra neredeyse %40 risk ile ilişkilendirilmiştir. Risk, günlük doz/vücut ağırlığına göre kullanım süresi bazında en doğru şekilde değerlendirilir. Bu risklere dayanarak, Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO) çoğu hastada gerçek vücut ağırlığı kullanılarak günlük 5 mg/kg hidroksiklorokin dozunu aşmamanızı önerir. İdeal vücut ağırlığını kullanmak için önceki öneriler artık önerilmemektedir. Mevcut AAO kılavuzları özellikle obez hastalarda dozlamayı ele almamaktadır. AAO ayrıca 5 yıllık kullanımdan sonra (veya büyük risk faktörleri mevcutsa daha erken) retinal toksisite ve yıllık tarama için başlangıç ​​taraması yapılmasını önerir. Oküler toksisiteden şüpheleniliyorsa, devam etmeyiniz ve yakından izleyiniz; retinal değişiklikler ve görme bozuklukları ilaç kesildikten sonra ilerleyebilir. Hidroksiklorokin tedavisine başlandıktan sonraki ilk yıl içinde bir başlangıç ​​oküler muayenesi önerilir.

Hastalıkla ilişkili endişeler; Aşağıdaki durumlarda dikkatli kullanınız;

  • G6PD eksikliği
  • Gastrointestinal bozukluk
  • Hepatik yetmezlik
  • Porfiri
  • Renal yemezlik
  • Psöriazis
İlaç Etkileşimleri;

Kontrendike: Aflemeter, Meflokin, Lumefantrin

Major: Siklosporin, Dapson (Sistemik/Topikal)

Moderate: Androjenler, Antidiyabetikler, Antipsikotikler, Beta blokerler, Kardiyak glikozitler, Sitalopram, Essitalopram, Haloperidol, Hipoglisemi ile ilişkili ajanlar, MAO inhibitörleri, Pegvisomant, Protiyonamid, QT uzatıcı ajanlar, Kinolonlar, Salisilatlar, SSRI’lar, Tamoksifen (1).

Gebelik ve Emzirme döneminde kullanımına dair ayrıntıları okumanızı tavsiye ederiz.

Gebelik Kategorisi C ​2,3​. Anne sütüne geçer​1​.

İzlem Parametreleri;

Bazal Tam Kan Sayımı, karaciğer, böbrek fonksiyon testleri, kan glukozu, özellikle uzun süreli kullanımlarda kas gücü, oftalmalojik muayeneler

Farmakodinamik ve Farmakokinetik Özellikleri

Etki mekanizması;

PH değerini artırarak ve hemoglobinin lizozomal degradasyonuna müdahale ederek hassas sıtma parazitlerinde sindirim vakuol fonksiyonuna müdahale eder; nötrofillerin hareketliliğini ve eozinofillerin kemotaksisini inhibe eder; komplemente bağımlı antijen-antikor reaksiyonlarını bozar.

Etki başlangıcı: Romatizmal hastalıklarda: Yanıt almak için birkaç hafta gerekebilir.

Emilim: Değişken; ~%70

Protein bağlanması: ~%40, öncelikle albümin

Metabolizma: Karaciğer; metabolitler bidesetilklorokin, desetilhidroksiklorokin ve desetilklorokin..

Yarılanma ömrü: ~ 40 gün

Atılım: İdrar (%15 ile %25; metabolitler ve değişmemiş ilaç olarak (%60’a kadar); idrar asidifikasyonu ile arttırılabilir​1​.

Kaynaklar
  1. 1.
    UptoDate Drug Information 2020. UptoDate Drug Information. https://www.uptodate.com/contents/search. Published March 20, 2020. Accessed March 20, 2020.
  2. 2.
    RxMediaPharma İnteraktif İlaç Bilgi Kaynağı 2020. RxMediaPharma İnteraktif İlaç Bilgi Kaynağı 2020. https://www.eczanet.com/. Published March 20, 2020. Accessed March 20, 2020.
  3. 3.
    Medscape. Medscape. https://reference.medscape.com/drug/plaquenil-hydroxychloroquine-sulfate-343205#6. Published March 20, 2020. Accessed March 20, 2020.


Bu yazıya atıf yapmak için: Yunus Emre Ayhan. (22 Mart 2020). Hidroksiklorokin. İnternet Sitesi: Acilci.Net. Bağlantı: https://www.acilci.net/hidroksiklorokin/. Erişim Tarihi: 6 Temmuz 2020.

Daha Fazla Göster

Yunus Emre Ayhan

2014 yılı İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi mezunudur. Mezuniyetten sonra ikinci eczacılık, özel hastanede hastane eczacılığı görevlerinde bulunmuştur. 2019 yılında yine aynı üniversiteden Farmasötik Botanik alanında yüksek lisansını tamamlamıştır. 2017 yılında Türkiye'de ilk defa yapılan Eczacılıkta Uzmanlik Sınavı'nı (EUS) kazanarak 2018 yılında Marmara Üniversitesi Klinik Eczacılık Abd'ye araştırma görevlisi olarak atanmış olup Marmara Ünlversitesi Pendik EAH'de klinik ortam eğitimlerini ve çesitli bilimsel çalışmaları sürdürmektedir. Bir klinik eczacı olarak ilaçlarla ilgili olası hataları en aza indirmek, akılcı ilaç kullanımını yerleşik hale getirmek, hastalara, yakınlarına ve tüm sağlık çalışanlarına ilaç konusunda en doğru ve guncel bilgiler ışığında yardimcı olabilmek gayretindedir.

14 Yorum

  1. Verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ediyoruz.İlacın metabolizması hakkında daha geniş bilgi verebilir misiniz acaba ?

    1. Teşekkürler. Farmakokinetik parametreler malumunuz dört ana başlıktan oluşur; absorpsiyon, dağılım, metaolizma ve atılım şeklindedir. Metabolizma konusu da çok ayrıntılı bir başlıktır. Daha spesifik bir konu/bilgi/soru belirtirseniz yardımcı olmaya çalışırım. Sağlıcakla kalınız.

  2. Sayın Hocam,
    Devam etmekte olan pandemiyle ilgili en güvenilir bilgileri alabilmek açısından yazılarınızın kıymeti paha biçilmez…Sağlık Bakanlığının hastanelere gönderdiği tedavi rehberi uyarınca COVID-19 enfeksiyonu tedavisinde Oseltavimirle birlikte kullanılması önerilen hidroksiklorokinin olası yan etkilerinin ileriki dönemlerde komorbid hastalığı olanlarda ortaya çıkması konusunda görüşlerinizi öğrenebilir miyim? Ayrıca bu tedavi kombinasyonunun (oseltavimir+hidroksiklorokin ve azitromisin) tedavi başarısını belirlemek için COVID-19 belirtilerinin kaybolması ve negatif testle konfirme edilmesi yeterli midir yoksa bir yıl süreli bir takip süreci de gerekli midir?
    Saygılarımla

    1. umityakupdural güzel sözleriniz için teşekkür ederşm. Tedavi sonrası süreçle ilgili yorumu değerli hekim hocalarımıza bırakıyorum. İlaçlarla ilişkili olası problemlere dair sorduğunuz sorulara şöyle kısaca değinebiliriz. Sağlık Bakanlığı algoritmasının ilk basamağında hidroksiklorokin, oseltamivir, azitromisin adlı etken maddeleri görüyoruz. Bu ilaçlar belli durumlarda ve/veya şeklinde tek başına veya kombine olarak kullanılabiliyor. Oseltamivir ve hidroksiklorokinin yan etki profilleri birbirinden farklı, fakat her iki ilacın da bulantı-kusmaya neden olma yan etkileri ortak diyebiliriz. Bunun dışında aralarında ilaç-ilaç etkileşimi bulunmamaktadır. Bunlardan daha mühim olan hidroksiklorokin ve azitromisin kombinasyonunun neden olabileceği QT uzama sendromu yan etkisidir. İlaç-İlaç etkileşimi olarak sorgulandığında bu iki ilaç arasında major düzeyde etkileşim görülmektedir. QT uzaması da ani kardiyak ölümle sonuçlanmaya kadar gidebilen bir durumdur. Bu kombinasyonda özellikle 65 yaş üstü, bradkardik, kadın cinsiyet, hipokalemi, hipomagnezemi risk faktörlerindendir. Yine bu hastalarda diğer QT uzatıcı ilaçların kullanılma olasılığını da göz önünde bulundurmak gerekmektedir. EKG ile hastaların bazal ve tedavi sürecindeki değerlerinin takibi önemlidir. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bir yazı da yakında paylaşılacaktır. İyi çalışmalar.

  3. Hocam değerli paylaşımınız ve zamanlaması için teşekkür ederim.
    Koronaviruste hidroksiklorokinin etki mekanizması nedir? Aynı soruyu favipavir için de sormak istiyorum.
    İtalyanın yayınladığı çalışma ile anosminin/oftalmik sinir tutulumunun olası santral tutulum göstergesi olabileceği hipotezine dair yayınlar mevcut (https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/jmv.25728). Kan beyin bariyeri geçişi olan ilaçlar (hidroksiklokinin, oseltamivir, azitromisin) protokolde mevcut. Favipavirde böyle bir mekanizma mevcut mu? Tekrar teşekkürler.

    1. Güzel dilekleriniz için teşekkürler. Yazıda da belirtildiği üzere hücre içi Ph’nın artırılmasıyla virüse hücrede etki etme şansı bırakmıyor diyebiliriz kısaca. Onun dışında bir etkisi var mı bakmak lazım. Favipiravir için ayrıca bir yazı planlıyorum. Nörolojik etkilerine dikkat çektiğiniz için teşekkür ederim.

  4. Yunus Bey çok güzel bir derleme olmuş. Emeğinize sağlık. Çok faydalıydı, teşekkürler

    1. Merhabalar. Son günlerde özellikle plaquenil adlı ilaç ile profilaksi söylentileri kafa karışıklığı oluşturmuş durumdadır. Bu konuda ayrıntılı bilgileri Türk Toraks DErneği ve Klimik’ten okuyabilirsiniz. Kısaca belirtmem gerekirse şu an itibariyle eldeki kanıta dayalı bilgilere göre profilaksi adına bir öneri bulunmamaktadır. Bu ilacın özelinde bakacak olursak ilacı gerçekten kullanması gereken hem pozitif vakaların hem de kronk olarak kullanan romatolojik rahatsızlığı olan hastaların ilaca ulaşımını zorlaştırmış. engellemiş olacaktır. Bu nedenle yapılan bilimsel ve resmi açıklamaları yakından takip ediyoruz. Sağlıcakla kalın.

  5. Zamanlama olarak çok iyi düşünülmüş ve de kaleme alınmış bir yazı. Emeğinize sağlık.

Siz de bu yazıya yorum yapabilirsiniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Pin It on Pinterest

Kapalı
%d blogcu bunu beğendi: