Anasayfa > Akademik Kategori > İç Hastalıkları > Nefroloji > Temel Ultrasonografi – Renal
usg

Temel Ultrasonografi – Renal

Hatırlatma: Yazı dizimizin aşağıda yer verilen Renal Ultrasonografi içerikli konusunu çok daha iyi kavramak, ve yine, ultrasonografiye ait temel bilgileri pekiştirmek amacıyla, dizinin ilk yazısını da okumanız tavsiye edilir. Bu yazıya erişmek için tıklayınız…

Renal Ultrasonografi

Giriş ve Endikasyonlar

Hematüri ile birlikte akut flank ve abdominal ağrı, Acil Servise sık başvuru sebeplerindendir. Üriner obstrüksiyon kolay bir tanı olsa da, hayati tehdit edici tanıların (abdominal aort anevrizması) dışlanması gereklidir.

 Klinik endikasyonlar arasında,

  • Renal kolik şüphesi
  • Akut üriner retansiyon ve mesane boyutlarının saptanması
  • Akut renal yetmezlik
  • Akut piyelonefrit ve renal apse
  • Muhtemel renal kitle
  • Travma

Anatomi

Böbrekler retroperitoneal organlardır ve pozisyonları asimetriktir. Sağ böbrek sola göre daha aşağıda seyreder ve karaciğerin altında yer alır, sol böbrek ise dalağın altındadır. Böbrekler; dış korteks, iç medulla ve sinüslerden oluşur. Üreterler renal hilumdan böbreği terk eder.

Renal Anatomi
Renal Anatomi

 

 

 

 

 

3 doğal anatomik daralma alanı mevcuttur: Üreteropelvik kavşak, renal pelvis üreter bileşkesi; iliak damar çaprazında, external bası ile; üretero veziküler kavşak, intrinsik daralma ile. Mesane ise pubis posteriorunda yer alır, rektum (erkek) veya uterus (kadın) önünde.

Teknik ve Normak Bulgular

3.5-5 MHz prob kullanılır. Sağ böbrek için prob, supin pozisyonda, sağ alt interkostal alana ve orta aksiller çizgiye yerleştirilir.  Karaciğer akustik pencere olarak kullanılır. Transvers (kısa aks) ve longitudinal (uzun aks) görüntüler alınır. Transvers görüntü için en iyi longitudinal görüntü alınan yerde, prob saat yönünün tersine 90 derece çevirilir.

Normal sağ böbrek longitudinal görüntüleme. Sarı ok: pramidler
Normal sağ böbrek longitudinal görüntüleme. Sarı ok: pramidler
Normal sağ böbrek transvers görüntüsü
Normal sağ böbrek transvers görüntüsü

 

 

 

 

 

 

Video: Normal sağ böbrek longitudinal görüntü
Video: Normal sağ böbrek longitudinal görüntü
Video: Normal sağ böbrek transvers görüntüsü
Video: Normal sağ böbrek transvers görüntüsü

 

 

 

 

 

 

Sol böbrek için supin pozisyon veya sağ lateral dekübit pozisyonunda, prob alt interkostal alana posterior aksiller hatta yerleştirilir. Sağ böbreğe göre pozisyon daha yukarıda ve arkadadır.

Normal sol renal görüntüleme, supin veya sağ lateral dekübit pozisyonda bakılır
Normal sol renal görüntüleme, supin veya sağ lateral dekübit pozisyonda bakılır
Normal sol renal transvers görüntü
Normal sol renal transvers görüntü

 

 

 

 

 

 

Longitudinal görüntüde, böbrek boyutları 9-12 cm uzunluk ve 4-5 cm genişliktedir. Normal böbreğin etrafı parlak Gerota fasya ve perinefritik yağ doku ile çevrilidir. Böbreğin perifer dokusu renal kortex ve piramitlerden oluşur ve gri olarak izlenir. Böbreğin merkezinde yani renal sinüste ise, kaliksler, renal pelvis ve renal sinüs yağ dokusu bulunur ve parlak (ekojenik) görülür.

Her zaman görüntüyü karşılaştırmak ve doğrulamak için iki böbreğin de görüntülenmesi gereklidir. 

Üreterler sıklıkla iyi bir şekilde US ile görüntülenemez. Mesane görüntülemesi yaparken ise hem longitudinal hem de transvers görüntüler elde edilmelidir.

Acil ve Sık Patolojiler

Yatak başı renal US, yan ve abdominal ağrısı olup hematüri veya azalmış idrar çıkışı olan bir hastada basit birkaç soruya hızlı cevaplar verebilir:

  • Hidronefroz var mı?
  • Unilateral veya bilateral?
  • Böbrek etrafında sıvı var mı?
  • Glob var mı?
  • Taş görülüyor mu?
  • Aorta normal mi? (abdominal aort anevrizması

 

Renal kolik şüphesi ile başvuran bir hastada ilk saptanan patoloji hidronefrozdur. Akımda oluşan tam obstrüksiyon sonrası ilk olarak renal pelvis ve kaliksler dilate olur. Ultrasonda oluşan görüntü ise böbreğin merkezinde oluşan etrafı hiperekojen (beyaz) hatla çevrili anekoik (siyah) alanlar olacaktır. Obstrüksiyon devam ettikçe renal parankim ise incelecektir. “Görüntülemeyi her iki böbrek için de yapın.”

Renal Hidronefroz
Renal Hidronefroz
Sağ renal hafif hidronefroz, sarı oklar
Sağ renal hafif hidronefroz, sarı oklar

 

 

 

 

 

Orta hidronefroz, longitudinal görüntü
Orta hidronefroz, longitudinal görüntü (sonoguide.com)

 

 

 

 

 

Renal taşlar, ultrasonda parlak olarak gözükür ve arkasında gölgesi seyreder. Taşlar; üreterde veya mesane üreter bileşkesinde olabilir ama üreter taşları sıklıkla zor görüntülenir.

Renal taş ve akustik gölgesi
Renal taş ve akustik gölgesi (sonoguide.com)

 

 

 

 

 

Basit ve kompleks renal kistler; periferik, düzgün yüzeyli, hipoekoik ve/veya internal ekoları ile görüntülenebilir.

Renal kist ve akustik güçlenme
Renal kist ve akustik güçlenme

 

 

 

 

 

Piyelonefrit, sıklıkla sonografi de normal görülür fakat hipoekoik kortex bulgusu ve dış kortex ile piramidlerin arasında demarkasyon kaybı anlamlıdır.

Renal kitleler, solid ve kistik elementler içerdiği için US’de hiperokoik ve anekoik görülebilir.

Transplante böbrek, normal böbrek ekojenitesinde ve genellikle pelvik lokalizasyondadır.

Transplante böbrek, pelvilk bölgede hemen cilt altında görüntülenmekte
Transplante böbrek, pelvilk bölgede hemen cilt altında görüntülenmekte

 

 

 

 

 

 

Kronik renal yetmezlikte böbrekler küçük ve hiperokoik izlenmektedir.

"Kronik renal yetmezlik" böbreği. Küçük ve hiperoekoik (KC ile karşılaştırın)
“Kronik renal yetmezlik” böbreği. Küçük ve hiperoekoik (KC ile karşılaştırın)

 

 

 

 

 

 

Mesane:

  • Taşlar, parlak ve arkalarında akustik gölgelenmeleri ile ayırt edilirler.
  • Foley kateter yeri doğrulanması amacıyla şüpheli hastalarda yapılmalıdır.
  • Tümoral yapılar, hiperokoik veya mix olarak irregüler şekilde mesanede izlenebilir.
Mesanede sonda, longitudinal görüntü
Mesanede sonda, longitudinal görüntü

 

 

 

 

 

 

İpuçları ve Tuzaklar
  • Renal incelemeyi her zaman bilateral yapın
  • Acil renal US, renal fonksiyonu değerlendiremez ve üreteral taşları genellikle belirleyemez
  • Renal kistler veya belirgin piramidler periferde yer alır, hidronefrozu taklit edebilir
  • Dehidrate hastalarda hidronefroz maskelenebilir.
  • Polikistik böbreğin belirli türleri intraserebral anevrizma ile ilişkilidir, bu hastalara takip önerin.
  • Akut renal kolik kliniği ile gelen ama renal taraması normal hastalarda AAA için aorta görüntülemesi yapın.

Görüntüler Nevşehir Devlet Hastanesi Acil Servis’te sağlıklı gönüllüler ve müdahalesi gecikmeyecek hastalardan elde edilmiştir.

Referans
  1. Riddell, J., A. Case, R. Wopat, et al., Sensitivity of Emergency Bedside Ultrasound to Detect Hydronephrosis in Patients with Computed Tomography-proven Stones. West J Emerg Med, 2014. 15(1): p. 96-100.
  2. Dalziel, P.J. and V.E. Noble, Bedside ultrasound and the assessment of renal colic: a review. Emerg Med J, 2013. 30(1): p. 3-8.
  3. Ocak 4, 2015, http://www.sonoguide.com/physics.html
  4. Yürüktümen, A., Akarca, F. (2015) Acil Ultrasonografi Cep Atlası. Dünya Tıp Kitabevi

 

Editör: Serkan Emre Eroğlu

Print Friendly

Yazarın diğer yazıları da belki ilginizi çeker

acep

ACEP-Acil Ultrasonografi Kılavuzu 2016

Editör: Serkan Emre Eroğlu Ultrasonografi Kılavuzu: Acil, Yatak Başı ve Klinik Ultrasonografi Kılavuzu İlk olarak …

Siz de bu yazıya bir yorum yapın