OrtopediTravma

Omuz Grafisi Değerlendirmesi

Print Friendly, PDF & Email

Giriş

Travma hastanız var ve herhangi bir ekleminin radyografisini görmek istiyorsunuz. Grafi kemiğin iki boyutlu görüntüsünü sağlayan bir tetkiktir. En az 2 yönlü çekim şarttır (tercihen 3). Kemik grafisi çektiriyorsanız mutlaka proximal ve distal eklemi içine almalıdır. Standart radyografik görünümlerin bilinmesi tanıyı koymanıza yardımcı olacaktır123456.

Omuz grafisi ya da başka bir grafide, kırıkta klinik tanıyı doğru koyabilmek için yaralanma mekanizmasına mutlaka hakim olunmalıdır. Klinik muayene bulguları, hastanın yaşı ve radyografik olarak atlanabilecek kırıkların göz önünde bulundurulması hata yapma ihtimalinizi oldukça azaltır.

Her şeyde olduğu gibi grafinin de ABC’S’i vardır. Bunlar:

  • Adequacy/Alignment (yeterlilik ve uyum)
    • Uygun sayıda yön ve penetrasyon içeren röntgenin yeterliliği (adequacy)
    • Hasta adı, tarih ve sağ-sol işareti (adequacy)
    • Grafideki sağlam taraf veya diğer kemiklerle uyum (alignment)
  • Bones (kemikler)
    • Kemiklerin uzunluğu boyunca kırık hattı ve/veya periostta bozulma
  • Cartilage (kıkırdak)
    • Genişlemiş veya daralmış eklem aralığı
  • Soft tissue (yumuşak doku)
    • Ödem/efüzyon

Kırığın radyografik tanısı kırık hattının gösterilmesi, yumuşak doku değişiklikleri ya da iskelet hatlarındaki değişiklikler ile konur. Kırık taklitçileri arasında aksesuar kemikçikler, büyüme kıkırdağı, kapanmamış epifizler, damar yapıları ve “Mach band” denen görsel gri tonlama yanılgısı sayılabilir. Ayırıcı tanıda bu taklitçilerin karakteristik yerleşimi, düzgün ve yumuşak hatları ve kortikal defekt yokluğu yardımcı olacaktır.

Omuz Anatomisi

Omuz Anatomisi

 

Omuz eklemleri

  • Glenohumeral
  • AC (akromiyoklaviküler)
  • Sternoklavikular
  • Skapulotorasik

 

 

 

 

Omuz Grafisi

Endikasyonları:

  • Omuz travması
  • Glenohumeral eklemde/bölgede kemik hassasiyeti
  • Hareket kısıtlılığı
  • İnstabilite
  • Şüpheli çıkık
  • AC eklem hasarı
  • Skapula travması
  • Şüpheli artrit
  • Travmatik olmayan omuz ağrısı

Omuz grafisi değerlendiriken:

  • Görüntüler düzgün mü? Her yapı görüntülendi mi? Değilse, yeniden çekin.
  • Bir çocuğun veya bir yetişkinin omuzu mu? Kemik hakkında genel izleniminiz nedir?
  • Humerus başının konumu nedir? Glenoid ile normal eklemlenme var mı? (Lukse bir konumda mı, yoksa osteoartrit var mı?)
  • Eğer bir AC görüntüsü varsa: akromion/klavikulanın altına düz bir çizgi çizebilir misiniz?
  • Her korteksi kontrol edin. Herhangi bir yerde düzensiz kortikal kesinti var mı? Eğer öyleyse, kırık çizgisini görebiliyor musunuz?
  • Omuz eklemi dışında anormallikler var mı? (Kot, akciğer ve yumuşak dokuları düşün)
Normal Omuz Grafisi
Normal Omuz Grafisi

 

 

 

 

Normal AP grafi internal rotasyon
Normal AP grafi external rotasyon

 

 

 

 

 

Normal Lateral Skapular Grafi (Y grafi)

 

 

 

 

 

Normal Aksiller Görünüm Glenohumeral Eklem
(Golf Topu Görüntüsü)

 

 

 

 

 

Normal Acromioclaviküler Grafi

 

 

 

 

 

Omuz Çıkıkları

Anterior Omuz Çıkığı

  • AP görüntü:
    • humeral baş korakoid çıkıntının altında bulunur
  • Aksiyal görüntü:
    • humeral baş (golf topu) glenoitin önündedir (tee)
  • Y görüntüsü:
    • humeral baş Y merkezinde değil, ön tarafa doğru hareket etmiş (göğüs kafesine doğru)
Anterior Omuz Çıkığı AP Grafi
Anterior Omuz Çıkığı Y Grafi
Anterior Omuz Çıkığı Axiller Grafi

 

 

 

 

 

Posterior Omuz Çıkığı

  • Humeral baş karakteristik baston konfigürasyonunu kaybeder
  • Ampul gibi daha yuvarlak görünür
  • Hasta hafif internal rotasyonda olan kolu eksternal rotasyon yapamaz
  • Posterior çıkıkta, humerus başının anterior yönü posterior glenoid kenara basar. Yeterli güçle bu, humerus başının ön tarafında bir kompresyon kırığına neden olur
Posterior Omuz Çıkığı AP Grafi
Posterior Omuz Çıkığı Y Grafi
Posterior Omuz Çıkığı Axiller Grafi

 

 

 

 

 

İlk resim Posteriyor omuz çıkığı ampul belirtisi, ikinci resim normal görünüm
İlk resim ampul belirtisi, ikinci resim normal baston görünümü

 

 

 

 

 

İnferior Omuz Çıkığı

Luxatio erecta diğer adıdır. Ani kuvvetli kol hiperabduksiyonu ile oluşur. Humerus başı glenoid fossa’nın alt kenarının altına doğru çıkar. Oldukça nadirdir.

Luxatio erecta
İnferior omuz çıkığı AP grafi

 

 

 

 

 

Akromiokalviküler Çıkık

  • Klinik, AC çıkık tanısının anahtarıdır
  • Akromionun alt tarafı, distal klavikulağın alt tarafıyla aynı hizada olmalıdır
  • 8 mm’den daha fazla açı varsa, AC çıkığı? (8-10 mm)
  • Piyano fenomeni
  • Şüphe durumunda, diğer AC eklemini görüntülemek yardımcı olabilir
Akromiokalviküler Çıkık, Piyano görüntüsü

 

 

 

 

 

Sternoklaviküler Çıkık

  • Sternoklaviküler eklemin genişlemesi ve yer değiştirmesi
Sternoklaviküler Çıkık

 

 

 

 

Kaynaklar

1.
G. Adams J. Injuries to the Shoulder Girdle and Humerus. In: Emergency Medicine E-Book. Elsevier Health Sciences; 2012:763-775.
2.
Jeanmonod R, Tomassi M, Mayer D. Chief complaint: traumatic injuries. In: Case Studies in Emergency Medicine. Cambridge University Press; 2010:172-175.
3.
Malik S, Chiampas G, Leonard H. Emergent Evaluation of Injuries to the Shoulder, Clavicle, and Humerus. Emergency Medicine Clinics of North America. 2010;28(4):739-763. doi:10.1016/j.emc.2010.06.006
4.
Germann CA, Perron AD. Risk Management and Avoiding Legal Pitfalls in the Emergency Treatment of High-Risk Orthopedic Injuries. Emergency Medicine Clinics of North America. 2010;28(4):969-996. doi:10.1016/j.emc.2010.06.002
5.
Walls R, Hockberger R, Gausche-Hill M. Shoulder. In: Rosen’s Emergency Medicine: Concepts and Clinical Practice. Saunders W.B.; 2017:549-569.
6.
http://zeauw.nl Z. X-schouder – Startradiology. Startradiology. http://www.startradiology.com/internships/emergency-medicine/shoulder/x-shoulder/. Accessed March 23, 2019.

Etiketler
Daha Fazla Göster

Yusuf Ali Altuncı

Acil Tıp Yardımcı Doçenti, Ege Üniversitesi Acil Tıp AD. Asistanlığı, kıdemlinin kral olduğu dönemde çömez, çömezin kral olduğu dönemde kıdemli, olarak kavganın doğduğu Mezopotamya topraklarında geçmiştir. Ekibin Editörü, ekran yüzü ve halkla ilişkiler sorumlusu olarak görev yapmaktadır. draltunci@acilci.net

Bir Yorum

Siz de bu yazıya yorum yapabilirsiniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu

Pin It on Pinterest