Beyin CerrahisiKılavuzlarOrtopediPediyatriRadyolojiTravma

Pediyatrik Servikal Travma Algoritması

Print Friendly, PDF & Email

Pediyatrik kafa travmasında kime ne zaman BT çekelim sorunsalı uzun süredir hayatımızda yer ediyor. PECARN’cılar ile alaylılar arasındaki tartışma zaman zaman “BT çektirmeyince acili basıyorlar” düzeyine inse de atladığımız birşey var: Servikal yaralanma! Erişkin travmasında “direk grafi öldü yaşasın BT”, “eğer kranyal BT endikasyonu varsa servikal de çektir abi”, “2’den fazla alanın BT’si lazımsa ver pan-BT’yi” yaklaşımları ile durum biraz idare edilebilse de pediyatrik yaşta işin içine radyasyon ve kanser riski iyice girince o iş pek de öyle kolay olmuyor. Sonuçta, çocuk yaa…

Acil Tıp camiasından (aslında Ian Stiell ve arkadaşlarından oluşan Kanada ekipleri genelde) konuyla ilgili skorlar falan gelmeyince Pediyatrik Ortopedistler olaya el atmış.1    Bazı genel bilgilerle başlayalım:

  • Künt travmaya bağlı pediyatrik servikal omur yaralanması, künt travmaya bağlı hastane başvurularının %1-2’sinde görülüyor.
  • Kuzey Amerika kliniklerinin bile sadece %46’sinde yazılı servikal omur temizleme (c-spine clearance) protokolü var.
  • Protokoller iyonize radyasyon maruziyetini azaltıyor.
  • Halihazırda yayınlanmış pediyatrik servikal omur protokollerini kaynaklarda verdim, oradan kontrol edilebilir.2,3,4,5,6,7

 Künt Travmada Pediyatrik Servikal Omur Hasarının Ekartasyonu

Çalışma ekibinin hazırladığı ekartasyon algoritmasını aşağıya yerleştirdim. Türkçesini de birkaç gün içerisinde yine burada bulabilirsiniz.

pediyatrik servikal travma ekartasyon protokolü
Pediyatrik Servikal Travma Ekartasyon Protokolü

Yorumlar

Elbette yorumsuz geçmek olmaz:

  • Boynunda kırık olan alert çocuklar (GKS 14-15) başlarını tam dik tutamaz, ve oynatmak istemez. Eğer başlarını dik tutabiliyor, rahat oynatıyor, palpasyonla hasassiyet yok, kollar bacaklar normal hareketli ise klinik olarak yaralanma ekarte edilebilir. Bu çalışma grubu da benimle aynı fikirde.
  • Anormal muayenesi olan alert hastada ilk basamak için sadece tek yönlü lateral grafi çektir sonra konsülte et önerisi bence fazla iddalı. Yüksek riskli bu hastaların hepsinde konsültanı çağırıp görüntüleme tercihini ona bırakmak Türkiye koşullarında imkansız. Aslında yazıda da bunun tartışmalı olduğundan bahsedilmiş. Şahsen en az 2 yönlü grafi çekilmesi gerekir diye düşünüyorum. Eğer hızlı bir BT’niz var ve zaten BT çektirecekseniz servikali de ekleyebilirsiniz.
  • Tacize bağlı kafa travmasında bu çalışma grubu MR önermiş. Bu yeni ve farklı bir duruş.
  • GKS düştükçe BT ihtiyacı artıyor (e tabi).
  • Toraks, abdomen ve pelviste ciddi yaralanma varsa klinik olarak ekartasyonla uğraşma diyorlar. Pan-BT burada tek yol bence de.
  • Yüksek kaliteli negatif BT’den sonra illa MR lazım kısmı bence tartışmalı. Ekstansiyon, fleksiyon filmlerinin algoritmadaki yeri de biraz şüpheli.
  • Bu algoritma hiç yoktan iyi olsa da tamamen panel görüşü olduğu unutulmamalı. Çoğu konuda düzgün çalışma bile yok. Yani, üfleyerek yiyelim..

Kaynaklar

1.
Herman MJ, Brown KO, Sponseller PD, et al. Pediatric Cervical Spine Clearance. The Journal of Bone and Joint Surgery. 2019;101(1):e1. doi:10.2106/jbjs.18.00217
2.
Sun R, Skeete D, Wetjen K, et al. A pediatric cervical spine clearance protocol to reduce radiation exposure in children. J Surg Res. 2013;183(1):341-346. [PubMed]
3.
Anderson R, Scaife E, Fenton S, Kan P, Hansen K, Brockmeyer D. Cervical spine clearance after trauma in children. J Neurosurg. 2006;105(5 Suppl):361-364. [PubMed]
4.
Eubanks J, Gilmore A, Bess S, Cooperman D. Clearing the pediatric cervical spine following injury. J Am Acad Orthop Surg. 2006;14(9):552-564. [PubMed]
5.
Hannon M, Mannix R, Dorney K, Mooney D, Hennelly K. Pediatric cervical spine injury evaluation after blunt trauma: a clinical decision analysis. Ann Emerg Med. 2015;65(3):239-247. [PubMed]
6.
Jaffe D, Binns H, Radkowski M, Barthel M, Engelhard H. Developing a clinical algorithm for early management of cervical spine injury in child trauma victims. Ann Emerg Med. 1987;16(3):270-276. [PubMed]
7.
Leonard J, Kuppermann N, Olsen C, et al. Factors associated with cervical spine injury in children after blunt trauma. Ann Emerg Med. 2011;58(2):145-155. [PubMed]

Daha Fazla Göster

Haldun Akoğlu

Acil Tıp Profesörü, Marmara Üniversitesi Acil Tıp AD Öğretim Üyesi, Acilci.Net'in kurucusu. Türkiye Acil Tıp Dergisi, Cochrane, BMJ EBM gibi dergilerde editör olarak görev yapmaktadır. Klinik araştırma dizaynı ve biyoistatistik konusunda sebepsiz bir ilgi ve meraka sahiptir. Kitabın kalınını, filmin bilim-kurgulusunu, kebabın acısını, arabanın hızlısını sever. Asimov, Osler, Dick ve Gladwell delisidir. 90'larda kurduğu Lise Mezunları sitesiyle Facebook'u önce kendinin bulduğunu iddia eder. Siteyi kurduğundan beri profil fotoğrafını değiştirmemiştir, aslında bayağı sakallı ve yaşlı bir adamdır.

2 Yorum

  1. Hocam ben att yim sorumu maruz gorun. Tabiki acil servise gelen hasta gelişinden kendini önemli olcude belli ediyor zaten(fraktur açısından). Ama yine de emin olunamayan vakalarda muayene esnasında bu hareketleri yaptırmak risk oluşturmaz mi? ( Başını dik yaptırmak yada sağa sola hareket ettirmesini istemek ). Teşekkür ederiz çalışmalarınız için

Siz de bu yazıya yorum yapabilirsiniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu

Pin It on Pinterest

Kapalı
%d blogcu bunu beğendi: