Su ile USG

Ultrasonun (USG) son yıllarda kullanımı; gerek gelişen teknoloji ile gerekse USG deneyiminin her geçen gün artmsı ile dikkat çekici bir şekilde yaygınlaşmaktadır. Acil servisler başta olmak üzere tıbbın birçok alanında USG kullanımı yaygınlaşmış ve hatta acil hasta yönetiminde USG, acil hekimlerinin olmazsa olmazı olmuştur.

İlk olarak 20. yüzyılın ortalarında kullanılan USG cihazları açık su tankları teknolojisi ile kullanılmış. Daha çok savaş döneminde kullanılan bu teknoloji, içerisinde insanın/hastanın olduğu büyük su küvetlerinde iletkenin su olduğu bir mekanizma şeklinde tasarlanmış.  Su ile USG ilerleyen yıllarda iletken madde olarak yerini önce yağa sonrasında ise günümüzde USG jeline bırakmıştır.

USG jelinin kullanımı, özellikle probun geniş alanlarda kullanıldığı birçok vücut bölgesinde etkinliği kanıtlamıştır. Acil servislerde USG, mümkün olan en az miktarda jel kullanılarak, ve USG probunun jel üzerine ve aslında bir miktar da yaralanmış dokuya teması ile gerçekleşmektedir. Bu sebeple USG uygulaması esnasında özellikle distal ekstremite yaralanmaları değerlendirilirken hastada, prob teması sebebiyle bir miktar ağrı gelişebilmektedir. Bunun ötesinde, ideal bir değerlendirme yapmak için, mesela komşu iki parmak arası alanlar değerlendirilirken, parmaklara yeniden pozisyon vermek gerekebilmekte ve zaten ağrılı olan bu işlemde hastanın ağrısının daha da artmasına sebep olabilmektedir. Bu durum hastanın uygulama esnasındaki konfor ve memnuniyeti azaltabileceği gibi, görüntü yakalamayı ve dolayısıyla tanı sürecini de zorlaştırabilmektedir1.

Peki bu sorunsal çözlebilir mi?

Bahsettiğim sorunun çözülebilmesi için uygulama yapılan parmağın/elin hareketsiz kalması gerekmektedir. Bunu sağlamak ancak görüntü alınacak organın (bu örnekte: elin) tamamen iletken maddenin içerisine batırılması ile mümkün olabilir. İletken madde olarak jel kullanılacak olursa bu çok miktarda jel kullanımına ve dolayısıyla artmış maaliyete sebep olur. Bunu ötesinde kullanılan USG jelleri steril değildir. Deri bütünlüğü bozulmuş yaralanmalarda enfeksiyon riski ihtiva etmektedir.

Başka bir iletken madde kullanılabilir mi?

Her ne kadar günümüzde USG pratiğinde iletken madde olarak su sık kullanılmasa da, oldukça iyi bir iletken olduğu bilinmektedir. Bunun örneklerinden birisi, transabdominal pelvik USG’de pelvik organların görüntülenmesi için dolu mesanenin kullanılmasıdır. Literatürde distal ekstremite yaralanmalarında içi ılık su ile doldurulmuş kaplara görüntü alınacak ekstremitenin yerleştirilmesi ile USG uygulamasının başarılı olduğunu gösteren yayınlar bulunmaktadır. Javadzadeh ve arkadaşları 2014 yılında, üst ekstremite distal kırıklarında Su ile USGnin sensitivitesinin (94.44 CI 74.24–99.01) ve spesifisitesinin (95.24 CI 74.24–99.01) geleneksel jel kullanımına göre daha yüksek olduğunu bildirmişlerdir2.

Buna ek olarak geleneksel USG kullanım tekniği; incelenen alana probun yerleştirilmesini ve belli miktarda bastırılmasını gerektiriyor ki bu durum yaralanmış bölgede ağrıya sebep olabilmekte. İçi su dolu bir kapta USG uygulamasında ise temas olmadığından bu ağrının oluşması engellenmiş olabilmekte ve bu sayede artmış hasta konforu ile daha kaliteli uygulama ve sonuç imkanı yaratmaktadır. Bu uygulama sadece acil tıp pratiğinde değil başka disiplinlerde de kullanlmaktadır. Örneğin; Bockrath ve ark. testiküler tümör değerlendirmesinde su ile yapılan USG’nin oldukça başarılı bir yöntem olduğunu bildirmişlerdir3. Hatta 2014 yılında Waknine ve arkadaşları bu yöntem ile meme değerlendirmesinin, mamografinin yerini alabileceğini speküle etmiştir4.

NASIL UYGULANIYOR 

  • Uygulamanın yapılacağı kabı ılık su ile doldurun
  • Hastanın elini su ile dolu kaba yerleştirin
  • Suyu USG uygulamasında ieltken olarak kullanın
  • Yüksek frekans lineer prob (7.5-10 MHz) ile cilde temas etmeden inceleme yapın
  • Görüntünüz yüzeyel kısmının bir bölümünü su kaplayacağından derinliği arttırmayı unutmayın
  • Parmaklar incelenirken değerlendirmeye önce uzun aks ile başlayın. Bu şekilde; deri, subkutan doku, tendon ve kemik daha iyi görüntülenecektir.
  • Transvers görüntülemede, aynı anda multipl parmak görüntülemesi yapın, bu sayede normal ve patolojik görüntüler arasındaki fark daha net görülecektir5.

Su ile USG

ENDİKASYONLAR

  • Yüzeyel cilt ülserleri
  • Subkutan kitleler
  • Kırıklar
  • Osteomyelit
  • Yabancı cisim
  • Vasküler lezyonlar
  • Tendon yaralanmaları

Su ile USG

SONUÇ OLARAK

Distal ekstremite USG’sinde iletken madde olarak jel yerine su kullanımı, her ne kadar geriye dönüş gibi gözükse de, jel kadar etkin hatta bazı durumlarda daha etkin bir yöntem olarak göze çarpmakta. Örneğin; Su ile USG‘nin yüzeyel cilt ülserleri, osteomyelit, yabancı cisim ve vasküler malformasyon değelendirmelerinde geleneksel jel kullanımına göre daha etkin bir yöntem olduğu bildirilmiştir6.

Etkinliğinin yanı sıra jele göre bazı avantajları da bulunmakta. Yaralanan alana temas ve baskı olmaması hasta konforunu artırmakta ve tanısal süreci daha kolay ve daha kaliteli kılabilmekte.

Acil servislerde kolayca uygulanabilecek olan ve distal ekstremite yaralanmalarında tercih edilebilecek olan bu USG tekniği; maaliyeti az, hasta konforu yüksek ve etkin bir yöntem olarak göze çarpmaktadır.

Kaynaklar
1.
Blaivas M, Lyon M, Brannam L, Duggal S, Sierzenski P. Water bath evaluation technique for emergency ultrasound of painful superficial structures. T. 2004;22(7):589-593. doi:10.1016/j.ajem.2004.09.009
2.
Blaivas M, Lyon M, Brannam L, Duggal S, Sierzenski P. Water bath evaluation technique for emergency ultrasound of painful superficial structures. Am J Emerg Med. 2004;22(7):589-593. [PubMed]
3.
Bockrath J, Schaeffer A, Kies M, Neiman H. Ultrasound identification of impalpable testicle tumor. J Urol. 1983;130(2):355-356. [PubMed]
4.
waknine Y. FDA Approves 3-D Breast Ultrasound Device. medscape. http://www.medscape.com/viewarticle/818992.
5.
6.
Krishnamurthy R, Yoo JH, Thapa M, Callahan MJ. Water-bath method for sonographic evaluation of superficial structures of the extremities in children. P. 2013;43(S1):41-47. doi:10.1007/s00247-012-2592-y
Print Friendly, PDF & Email

Biyografi: Erkman Sanrı

Erkman Sanrı
Marmara Üni. Pendik EAH'nde Acil Tıp Uzmanı olarak çalışmaktadır. Tarsus Amerikan Kolejli, Kartal EAH ihtisaslıdır. Acil Tıbba aşkı öğrenciliğinde DEÜ'nde başlamıştır. EuSEM YEMD exchange programı geliştiricilerindendir. 2001'den beri gitarist olarak sahne almaktadır. "Rule Out" isimli acil tıp doktorlarından oluşan grubu ile halen müzik yapmaktadır. Rock’ın progressive’ini, puronun kübalısını ve kahvenin sertini sever. Çok gezen bilircilerdendir. İçindeki okuma ve yazma sevgisini Acilci.Net'te gidermek hevesindedir. erkman.sanri@acilci.net

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Pin It on Pinterest