T Dalgası

T dalgası her QRS kompleksinden sonraki pozitif sapmadır. Ventrikül repolarizasyonunu temsil eder.

waves-of-the-ecg
EKG dalga, interval ve segmentleri

Normal T dalgasının özellikleri

  • aVR ve V1 dışındaki tüm derivasyonlarda yukarı doğru
  • Ekstremite derivasyonlarında amplitüd < 5 mm, prekordiyal derivasyonlarda < 15 mm
  • Süre (QT aralığı’na bakınız)

T dalga anormallikleri

1. Hiperakut T dalgaları
2. Ters T dalgaları
3. Bifazik T dalgaları
4. ‘Deve horgüçü’ T dalgaları
5. Düzleşmiş T dalgaları

1. Hiperakut T dalgaları

Geniş, asimetrik sivrileşmiş veya ‘hiperakut’ T dalgaları ST elevasyonlu MI (STEMI) erken dönemlerinde görülmekte ve sıklıkla ST elevasyonu ve Q dalgaları görüntüsünden önce gelmektedir. Ayrıca prinzmetal anjinada da görülmektedir.

Anterior STEMI'ye bağlı hiperakut T dalgaları
Anterior STEMI’ye bağlı hiperakut T dalgaları
Kaynak : lifeinthefastlane.com – ecg
Prekordiyal T-dalga dengesinin kaybı
  • Prekordiyal T-dalga imbalansı, yukarı dönük T dalgası V6’dakinden daha büyük olduğunda ortaya çıkmaktadır. Hiperakut T dalgasının bir tipidir.
  • V1’deki normal T dalgası terstir. V1’de yukarı dönük T dalgası anormal kabul edilir – özellikle uzunsa (TTV1) ve özellikle yeni ise(NTTV1).
  • Bu bulgu yüksek olasılık ile koroner arter hastalığına işaret etmektedir, yeni olduğunda akut iskemiyi ifade etmektedir.

2. Ters T dalgaları

Ters T dalgaları aşağıdaki durumlarda görülmektedir:

i. Pediyatrik T – Normal bulgu
ii. Persistan jüvenil T dalga paterni
iii. Miyokardiyal iskemi ve infarkt
iv. Dal blokları
v. Ventriküler hipertrofi (‘strain’ ‘gerilme’ paternleri)
vi. Pulmoner embolizm
vii. Hipertrofik kardiyomiyopati
viii. Artmış intrakraniyal basınç

III. derivasyonda T dalga inversiyonu normal bir varyasyondur. Yeni T-dalga inversiyonu ( önceki EKG’ler ile karşılaştırıldığında) her zaman anormaldir. Patolojik T dalga inversiyonu genellikle simetrik ve derindir (>3mm).
i. Pediatrik T dalgaları

Sağ prekordiyal derivasyonlarda (V1-3) ters dönmüş T dalgaları çocuklarda baskın sağ ventriküler kuvvetleri gösteren normal bir bulgudur.

2 yaşında bir erkek çocukta T-dalga inversiyonunun normal patterni
2 yaşında bir erkek çocukta T-dalga inversiyonunun normal patterni
Kaynak : lifeinthefastlane.com – ECG basics
ii. Persistan Jüvenil T-dalga Paterni

Sağ prekordiyal derivasyonlardaki T dalga inversiyonları erişkin döneme kadar persiste edebilmekte ve en yaygın olarak Afrika-Karayip’li genç kadınlarda görülmektedir. Persistan jüvenil T dalgaları asimetrik, yüzeysel (<3mm) ve genellikle V1-3 derivasyonları ile sınırlıdır.

Erişkinde persistan jüvenil T dalgaları
Erişkinde persistan jüvenil T dalgaları
Kaynak : lifeinthefastlane.com – ECG basics
iii. Miyokard İskemisi ve İnfarkı

Miyokardiyal iskemi veya infarküse bağlı T dalga inversiyonları iskemi/infarkt bölgesinin anatomik lokalizasyonuna bağlı olarak ardışık derivasyonlarda ortaya çıkmaktadır:

  • İnferior = II, III, aVF
  • Lateral = I, aVL, V5-6
  • Anterior = V2-6
NOT:

  • Dinamik T-dalga inversiyonları akut miyokard iskemisi ile birlikte görülmektedir.
  • Sabit T-dalga inversiyonları infarktüsü takiben, genellikle patolojik Q dalgaları ile bağlantılı olarak görülmektedir.
Akut iskemiye bağlı inferior T dalga inversiyonu
Akut iskemiye bağlı inferior T dalga inversiyonu
Kaynak : lifeinthefastlane.com – ECG basics
Önceki inferior MI’a bağlı Q dalgaları ile birlikte inferior T dalga inversiyonları
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
Akut iskemiye bağlı lateral derivasyonlarda T dalga inversiyonları
Akut iskemiye bağlı lateral derivasyonlarda T dalga inversiyonları
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
Yakın zamanda geçirilen anterior MI'a bağlı Q dalgaları ile birlikte anterior T dalga inversiyonları
Yakın zamanda geçirilen anterior MI’a bağlı Q dalgaları ile birlikte anterior T dalga inversiyonları
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
iv. Dal Bloğu
Sol Dal Bloğu
Sol dal bloğu I, aVL ve V5-6 lateral derivasyonlarında T dalga inversiyonu oluşturur.

Sol dal bloğuna bağlı lateral T dalga inversiyonu
Sol dal bloğuna bağlı lateral T dalga inversiyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
Sağ dal bloğu
Sağ dal bloğu sağ prekordiyal V1-3 derivasyonlarında T dalga inversiyonu oluşturur.

Sağ dal bloğuna bağlı sağ prekordiyal derivasyonlarda T dalga inversiyonu
Sağ dal bloğuna bağlı sağ prekordiyal derivasyonlarda T dalga inversiyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
v. Ventriküler Hipertrofi
Sol Ventrikül Hipertrofisi
Sol ventrikül hipertrofisi lateral I, aVL, V5-6 derivasyonlarında (sol ventriküler ‘gerilme’ patterni) sol dal bloğunda görülene benzer bir morfoloji ile T dalga inversiyonu oluşturur.

Sol ventrikül hipertrofisine bağlı lateral T-dalga inversiyonu
Sol ventrikül hipertrofisine bağlı lateral T-dalga inversiyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
Sağ Ventrikül Hipertrofisi
Sağ ventrikül hipertrofisi sağ prekordiyal V1-3 derivasyonlarında(sağ ventriküler ‘gerilme’ patterni) ve ayrıca inferior derivasyonlarda (II, III, aVF) T-dalga inversiyonu oluşturur.

Sağ ventrikül hipertrofisine bağlı inferior ve sağ prekordiyal derivasyonlarda T dalga inversiyonu
Sağ ventrikül hipertrofisine bağlı inferior ve sağ prekordiyal derivasyonlarda T dalga inversiyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
vi. Pulmoner Emboli

Akut sağ kalp gerilmesi (ör. masif pulmoner emboliye sekonder) sağ prekordiyal (V1-3) ve inferior (II, III, aVF) derivasyonlarda T dalgaları ile birlikte, sağ ventrikül hipertrofisine benzer bir pattern oluştururur.

Bilateral pulmoner embolili hastada inferior ve sağ prekordiyal derivasyonlarda T dalga inversiyonu
Bilateral pulmoner embolili hastada inferior ve sağ prekordiyal derivasyonlarda T dalga inversiyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
Masif pulmoner embolili bir hastada sağ dal bloğu ile birlikte V1-3'de derin T dalga inversiyonu
Masif pulmoner embolili bir hastada sağ dal bloğu ile birlikte V1-3’de derin T dalga inversiyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics

Pulmoner emboli ayrıca S1Q3T3 paterninin ( I. derivasyonda S dalgası, III. derivasyonda Q dalgası, III. derivasyonda T dalga inversiyonu) bir parçası olarak III. derivasyonda T dalga inversiyonu oluşturabilmektedir.

Akut pulmoner embolide S1Q3T3 patterni
Akut pulmoner embolide S1Q3T3 patterni
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
vii. Hipertrofik Kardiyomyopati (HOKMP)

HOKMP tüm prekordiyal derivasyonlarda derin T dalga inversiyonları ile ilişkilidir.

HOKMP'ye bağlı V1-6'da T dalga inversiyonu
HOKMP’ye bağlı V1-6’da T dalga inversiyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
viii. Artmış İntrakraniyal Basınç

İntrakraniyal basınçta ani yükselmeye neden olan durumlar garip bir morfoloji ile birlikte yaygın derin T dalga inversiyonları oluşturur.

Subaraknoid kanamaya bağlı yaygın derin T dalga inversiyonu
Subaraknoid kanamaya bağlı yaygın derin T dalga inversiyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics

3. Bifazik T dalgaları

Bifazik T dalgalarının iki ana nedeni mevcuttur:

  1. Miyokard iskemisi
  2. Hipokalemi

İki dalga zıt yönlere gider:

  • İskemik T dalgaları önce yukarı sonra aşağı gider
  • Hİpokalemik T dalgaları önce aşağı sonra yukarı gider
I. İskemi
İsklemiye bağlı bifazik T dalgaları
İsklemiye bağlı bifazik T dalgaları
Kaynak : lifeinthefastlane.com – ECG basics
II. Hipokalemi
Hipokalemiye bağlı bifazik T dalgaları
Hipokalemiye bağlı bifazik T dalgaları
III. Wellens Sendromu

Wellens sendromu, sol anterior desendan arterin kritik stenozu açısından yüksek oranda spesifik olan V2-3’te ters veya bifazik T dalgalarıdır ( iskemik göğüs ağrısı ile başvuran hastalarda).

Wellens sendromunda T-dalga anormalliğinin iki patterni mevcuttur:

  • Tip 1 Wellens’in T dalgaları derin ve asimetrik olarak ters dönmüştür.
  • Tip 2 Wellens’in T dalgaları başlangıç sapması pozitif ve son sapması negatif olmak üzere bifaziktir.
Wellens Tip 1
Wellens-1-274x300
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
wellens1_1-256x300
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
Wellens Tip 2
Wellens-2_2
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
Wellens-2
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics

4. ‘Deve hörgüçü’ T dalgaları

Bu terim, mükemmel EKG anlatıcısı ve Acil Tıp Doktoru Amal Mattu tarafından çift pikli veya ‘deve hörgüçü’ görüntüsü olan T dalgalarını tanımlamak için kullanılmaktadır.

Deve hörgüçü T dalgalarının iki nedeni vardır:

  • Ciddi hipokalemide görülen, T dalgasının sonu ile birleşen çıkıntılı U dalgaları
  • Sinüs taşikardisi ve kalp bloğunun çeşitli tiplerinde görülen T dalgası içerisine saklı P dalgaları
Ciddi hipokalemiye bağlı çıkıntılı U dalgaları
Ciddi hipokalemiye bağlı çıkıntılı U dalgaları
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
Sinüs taşikardisinde saklanmış P dalgaları
Sinüs taşikardisinde saklı P dalgaları
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
Belirgin 1. derece kalp bloğunda saklı P dalgaları
Belirgin 1. derece kalp bloğunda saklı P dalgaları
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECg basics
2:1 iletimli 2. derece kalp bloğunda saklı P dalgaları
2:1 iletimli 2. derece kalp bloğunda saklı P dalgaları
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics

5. Düzleşmiş T dalgaları

Yassılaşmış T dalgaları nonspesifik bir bulgudur, ancak iskemi (dinamik ve ardışık derivasyonlarda ise) veya elektrolit anormalliğini, ör. hipokalemi (yaygın ise) gösterebilir.

I. İskemi
  • Anterior iskemiye bağlı dinamik T-dalga düzleşmesi (üstte).
  • İskemi düzeldiğinde T dalgaları normale dönmekte (altta).
Anterior iskemiye bağlı dinamik T dalga düzleşmesi
Anterior iskemiye bağlı dinamik T dalga düzleşmesi
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
İskemi düzeldiğinde T dalgaları normale döner
İskemi düzeldiğinde T dalgaları normale döner
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
II. Hipokalemi

Anterior derivasyonlardaki (V2 ve V3) çıkıntılı U dalgaları ile birlikte yaygın T dalga düzleşmesine dikkat ediniz.

Hipokalemiye bağlı T dalga düzleşmesi
Hipokalemiye bağlı T dalga düzleşmesi
Kaynak : lifeinthefastlane.com – ECG basics

 

Yazar Katkıları

Destekleyenler

Bu ve benzeri sayfalarda yer alan içerik Lifeinthefastlane.com Global FOAMed Portalının EKG Kütüphanesi ve A’dan Z’ye EKG Tanıları kısımlarından çevrilmiştir. Bu vesileyle Acil Tıp eğitiminin yeni çağı olarak nitelendirirebileceğimiz FOAM hareketine katkıları ve bu yoldaki şevkleri için Lifeinthefastlane.com eş-editörleri Dr. Chris Nickson ve Dr. Mike Cadogan’a teşekkürü bir borç biliriz.

This page is translated as is from the ECG Library and A to Z by Diagnosis series of Global FOAMed Portal Lifeinthefastlane.com into Turkish. We would like to thank Lifeinthefastlane.com Co-editors Dr. Chris Nickson and Dr. Mike Cadogan for their enthusiasm and contribution to the new era of Emergency Medicine Education. Viva la FOAM!

Referanslar

  • Surawicz B, Knilans TK. Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice. 6th Edition. Saunders Elsevier 2008.
  • Wagner, GS. Marriott’s Practical Electrocardiography (11th edition), Lippincott Williams & Wilkins 2007.

LITFL

Print Friendly

Hakkında Melis Efeoğlu

Melis Efeoğlu
Kayak merkezlerine yakın diye Uludağ Üniversitesi'nde tıp okuduktan sonra, daha fazla kar daha fazla kayak diyerek Muş'a gitti. Arada bir de balzamik sirkesi iyi diye Modena'ya, sweat shirtleri güzel diye Harvard'a gitmeyi ihmal etmedi. TUS'a ilk girişinde kazanamadı diye pek üzülmedi, zira aynı sene Angry Birds Türkiye birincisi olmuştu. Marmara Üniversitesi Acil Tıp AD'de araştırma görevlisi. An itibarı ile Marmara Acil'de nöbetlerinden geri kalan vaktinde Candy Crush birincisi olmak için çalışıyor. Acilci.net çevirmeni ve ilk kadın yazarıdır. Melis, 1 yıldan kısa bir sürede LITFL EKG Kütüphanesi'nin tamamını çevirdi. LITFL ile ortak planlanan bu projenin tamamı onun eseri. Hala eski yazıların güncellenmesi ve bağlantılarının kalıcılığını sağlamak için sürekli çalışmaya devam ediyor.

Yazarın diğer yazıları da belki ilginizi çeker

mg

Atriyal Fibrilasyonda IV Magnezyum Kullanımı

Acil servislerde sıklıkla karşılaştığımız ve yönetimini artık belki de ezbere bildiğimiz hasta gruplarının başında Atriyal …

Siz de bu yazıya bir yorum yapın