ST Segmenti

ST segmenti, S dalgası sonu (J noktası) ile T dalgası arasındaki yassı, izoelektrik EKG kısmıdır. Ventriküler depolarizasyon ve repolarizasyonu gösterir. ST segment anormalliklerinin (elevasyon/ depresyon) en yaygın sebebi myokard iskemisi/infarktıdır.
EKG dalga, interval ve segmentleri
EKG dalga, interval ve segmentleri

ST segment elevasyonunun nedenleri

ST segment elevasyonu morfolojisi

Miyokard infarktüsü

Akut STEMI’de konkav, konveks ya da oblik ST elevasyonu ortaya çıkabilir.

AMI-ST-elevation-3 ST-elevation-AMI-2Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG libraryAMI-STE-4tombstone

Diğer durumlarda ST segment morfolojisi

pericarditisBER1 (1)LBBBventricular-aneursymbrugada1

Perikardit                              BER                    Sol Dal Bloğu     LV Anevrizması              Brugada

ST elevasyonu paternleri

Akut ST elevasyonlu miyokard infarktüsü (STEMI)

Komşu derivasyonlarda ST segment elevasyonu ve Q dalgası oluşumuna yol açar.

Çoğunlukla karşı derivasyonlarda resiprokal ST çökmesi mevcuttur.

Anterolateral STEMI  Kaynak: lifeinthefastlane.com
Anterolateral STEMI
Kaynak: lifeinthefastlane.com

Koroner vazospazm (Prinzmetal anjina)

STEMI ile çok benzer ST elevasyon patternine yol açar: göğüs ağrısı atakları ile birlikte resiprokal ST depresyonu ile lokalize St elevasyonu. Fakat STEMI’nin aksine, EKG değişiklikleri geçicidir, vazodilatörler ile geri döndürülebilir ve myokard nekrozu ile ilişkisizdir. EKG üzerinde ayrım yapmak mümkün olmayabilir.

Prinzmetal anjina Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Prinzmetal anjina
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library

Perikardit

Perikardit, multipl derivasyonda PR segment depresyonu – tipik olarak I, II, III, aVF, aVL ve V2-6’da – ile birliktelik gösteren yaygın konkav ST segment elevasyonuna yol açar. aVR ve V1 derivasyonlarında resiprokal ST depresyonu ve PR elevasyonu mevcuttur.

Perikardit hakkında daha fazlası için tıklayınız.

Perikardit Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG basics
Perikardit
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
  • I, II, aVL, V4-6 derivasyonlarında deprese PR segmentleri ile konkav “eyer şekkilli” ST elevasyonu.
  • aVR’de resiprokal ST depresyonu ve PR elevasyonu görülmektedir.

Benign Erken Repolarizasyon

Esas olarak prekordiyal derivasyonlarda uzun T dalgaları ile hafif ST elevasyonuna neden olur. Genellikle genç ve sağlıklı hastalarda normal bir varyant olarak görülmektedir. Sıklıkla J noktasında çentiklenme mevcuttur – “balık kancası” patterni.

Benign erken repolarizasyon ile daha fazlası için tıklayınız.

Benign Erken Repolarizasyon Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG basics
Benign Erken Repolarizasyon
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG basics
  • Prekordiyal ve inferior derivasyonlarda J nokta çentiklenmesi ile birlikte (“balık kancası” patterni) hafif konkav ST elevasyonu mevcuttur.

Sol Dal Bloğu

Sol dal bloğunda ST segmentleri ve T dalgaları “diskordans” gösterir – QRS kompleksi ile zıt yönde. Pozitif QRS kompleksi olan derivasyonlarda ST depresyonu ve T dalga inversiyonu oluşurken( dominant R dalgası), negatif QRS dalgaları olan derivasyonlarda ST elevasyonu ile birlikte yukarı bakan T dalgaları (dominant S dalgası) meydana gelir.

Sol dal bloğu ile ilgili daha fazlası için tıklayınız.

Sol Dal Bloğu  Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Sol Dal Bloğu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library
  • Derin S dalgaları olan derivasyonlarda birlikteliğindeki ST elevasyonlarına dikkat ediniz – V1-3’te en belirgin.
  • Ayrıca uzun R dalgaları olan derivasyonlarda birlikteliğindeki ST depresyonlarına dikkat ediniz – I ve aVL’de en belirgin.

Sol Ventrikül Hipertrofisi

Sol ventrikül hipertrofisi, derin S dalgaları olan derivasyonlarda (sıklıkla V1-3) ST elevasyonu ve uzun R dalgası olan derivasyonlarda ST depresyonu / T dalga inversiyonu ile, sol dal bloğuna benzer patternde repolarizasyon anormalliklerine neden olur.

Sol ventrikül hipertrofisi ile ilgili daha fazlası için tıklayınız.

Sol Ventriküler Hipertrofi Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Sol Ventriküler Hipertrofi
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library
  • V1-3’te buna bağlı ST elevasyonu oluşturan ileri derecede derin S dalgaları ile birlikte ciddi sol ventrikül hipertrofisi (myokardiyal iskemiye bağlı değil).
  • Ayrıca I, aVL ve V6 lateral derivasyonlarındaki ST depresyonu ve T dalga inversiyonuna dikkat ediniz.

Ventriküler Anevrizma

Geçirilmiş myokard infarktı olan hastalarda kalıcı ST elevasyonu ve derin Q dalgasının var olduğu EKG patternidir. Yaygın myokard hasarı ve sistol boyunca sol ventrikülün paradoksal haraketi ile ilişkilidir.

Ventriküler anevrizma ile ilgili daha fazlası için tıklayınız.

Ventriküler Anevrizma Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Ventriküler Anevrizma
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library
  • V1-3’te derin Q dalgaları ve ters T dalgaları ile birlikte ST elevasyonu mevcuttur.
  • Bu pattern öncesine ait anteroseptal MI’a bağlı sol ventrikül anevrizması varlığına işaret etmektedir.

Brugada Sendromu

Genç hastalarda paroksismal ventriküler aritmiler ve ani kardiyak ölüme yol açan kalıtsal kanal (myokardiyal sodyum kanalları) bozukluğudur. İstirahat EKG’deki kendine has işareti brugada işaretidir – V1-2’de “körfez” görünümü ile ST elevasyonu ve kısmi sağ dal bloğu.

Brugada sendromu hakkında daha fazla bilgi edinmek için tıklayınız.

Brugada Sendromu Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Brugada Sendromu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library
  • V1-2’de “körfez” görünümü ile ST elevasyonu ve kısmi sağ dal bloğu mevcuttur- “Brugada işareti”.

Ventriküler Pace Ritmi

Ventriküler pace (sağ ventriküldeki pace’den iletim ile) sol dal bloğuna benzer ST segment anormalliklerine yol açar. QRS’in doğrultusuna zıt yönde ST segment ve T dalgası ile birlikte diskordans mevcuttur.

Pace ritimleri ile ilgili ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

Birbirini izleyen atriyal ve ventriküler odak. Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Birbirini izleyen atriyal ve ventriküler odak.
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library

Artmış Kafaiçi Basınç

Artmış kafaiçi basınç (ör. intrakraniyal kanama, travmatik beyin hasarı) myokard iskemisi veya perikardit gibi görünen ST elevasyonu veya depresyonuna yol açabilmektedir. Daha yaygın olarak, artmış kafaiçi basınç, geniş ve derin T dalgalarında inversiyon ile ilişkilidir (serebral T dalgaları).

Artmış intrakraniyal basınç ile birlikte görülen EKG değişiklikleri hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

Travmatik beyin hasarına bağlı ST elevasyonu Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Travmatik beyin hasarına bağlı ST elevasyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library
  • Ciddi travmatik beyin hasarına bağlı yaygın konkav morfoloji ile birlikte (perikardit benzeri) ST elevasyonu.

 ST segment elevasyonunun daha az görülen nedenleri

VF'de DC kardiyoversiyon sonrası geçici ST elevasyonu Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
VF’de DC kardiyoversiyon sonrası geçici ST elevasyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library
Hipotermide ST elevasyonu gibi görünen J dalgaları Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Hipotermide ST elevasyonu gibi görünen J dalgaları
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library

ST Depresyonu

ST Depresyonu Nedenleri

ST Depresyonu Morfolojisi

  • ST depresyonu yukarıya eğimli, aşağıya eğimli ya da horizontal olabilmektedir.
  • J noktasında ≥ 2 birbirini takip eden derivasyonda ≥ 0.5 mm horizontal veya aşağı eğimli ST çökmesi myokard iskemisine işaret eder (2007 Task Force kriterlerine göre).
  • Yukarı eğimli ST çökmesi myokard iskemisi için nonspesifiktir.
  • Resiprokal değişiklik başaşağı dönmüş ST elevasyonuna benzer morfolojidedir.
  • Posterior MI’da, V1-3’te dominant R dalgaları ve dik T dalgaları ile birliktelik gösteren ST depresyonu bulunmaktadır.
Yukarı eğimli (A), aşağı eğimli (B), horizontal (C) ST depresyonu Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Yukarı eğimli (A), aşağı eğimli (B), horizontal (C) ST depresyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library
Miyokard iskemisinde ST segment morfolojisi

horizontal-STDhorizontal-std2std6std4std5STD3

Resiprokal değişiklik

reciprocal-change-2Reciprocal-change

DIII’te ST elevasyonu

aVL’de resiprokal değişiklik

Posterior MI’da ST segment morfolojisi

PMI-1pmi2pmI3

ST depresyon paternleri

Miyokardiyal İskemi

Subendokardiyal iskemiye bağlı ST depresyonu değişken derivasyonlarda değişken morfolojilerde görülebilmektedir. Genelde en çok B4-6 derivasyonlarında göze çarpar. aVR’de ST elevasyonu ile birlikte yaygın ST depresyonu sol ana koroner arter (LMCA) tıkanıklığında görülmektedir.

Önemli: İnferior ya da yüksek lateral derivasyonlardaki ST depresyonu subendokardiyal iskemiden çok, resiprokal değişikliği gösterme eğilimindedir. Tekabül eden ST elevasyonu belirsiz ve görülmesi zor olabilir ancak aranmalıdır. Bu durum daha detaylı olarak burada tartışılmıştır. 

LMCA tıkanıklığına bağlı yaygın subendokardiyal iskemi Kaynak: lifeinthefastlane.com ECG library
LMCA tıkanıklığına bağlı yaygın subendokardiyal iskemi
Kaynak: lifeinthefastlane.com ECG library

Resiprokal Değişiklik

Akut STEMI boyunca ST elevasyonu ile elektriksel olarak zıt derivasyonlarda ST depresyonu:

  • İnferior STEMI aVL’de resiprokal ST çökmesi oluşturmaktadır (±DI).
  • Lateral veya anterolateral STEMI III ve aVF derivasyonlarında resiprokal değişiklik oluşturur (± DII).
  • V1-3’te resiprokal değişiklik posterior infarktüs ile birlikte ortaya çıkmaktadır.
İnferior STEMI'de aVL'de resiprokal ST depresyonu Kaynak: lifeinthefastlane.com ECG library
İnferior STEMI’de aVL’de resiprokal ST depresyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com ECG library
Yüksek lateral STEMI'de DIII ve aVF'de resiprokal ST depresyonu Kaynak: lifeinthefastlane.com ECG library
Yüksek lateral STEMI’de DIII ve aVF’de resiprokal ST depresyonu
Kaynak: lifeinthefastlane.com ECG library

Posterior Miyokard İnfarktüsü

Akut posterior STEMI, V1-3 anterior derivasyonlarında dominant R dalgaları (Q dalga ekivalanı) ve dik T dalgaları ile birliktelik gösteren ST depresyonuna neden olur.

Posterior MI ile ilgili daha fazla bilgi için tıklayınız.

Posterior MI Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Posterior MI
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library

Digoksin Etkisi

Digoksin tedavisi, Salvador Dali’nin bıyığını andıran, “sarkık” görünümlü, aşağı bakan ST çökmesine neden olmaktadır.

Digoksin etkisi ile ilgili daha fazla bilgi için tıklayınız.

salvador-dali-digitalis-effect

Hipokalemi

Hipokalemi T dalga düzleşmesi / inversiyonu, belirgin U dalgaları ve uzamış QU aralığı ile birlikte yaygın aşağı eğimli ST depresyonuna neden olmaktadır.

Hipokalemi ile ilgili daha fazla bilgi için tıklayınız.

Hipokalemi Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Hipokalemi
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library

Sağ Ventrikül Hipertrofisi

Sağ ventrikül hipertrofisi (RVH) V1-3 derivasyonlarında ST çökmesi ve T dalga inversiyonuna neden olmaktadır.

Sağ ventrikül hipertrofisi ile ilgili daha fazla bilgi için tıklayınız.

Sağ ventriküler hipertrofi Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Sağ ventriküler hipertrofi
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library

Sağ Dal Bloğu (RBBB)

Sağ dal bloğu (RBBB), V1-3’te ST çökmesi ve T dalga inversiyonu ile sağ ventrikül hipertrofisine benzer patternde repolarizasyon anormallikleri meydana getir.

Sağ dal bloğu ile ilgili daha fazla bilgi için tıklayınız.

Sağ dal bloğu Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
Sağ dal bloğu
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library

Supraventriküler Taşikardi

Supraventriküler taşikardi (ör. AVNRT) tipik olarak, V4-6 prekordiyal derivasyonlarda en belirgin, yaygın horizontal ST depresyonuna neden olur. Hızla ilişkili bu ST depresyonu genelde myokard iskemisi varlığını göstermez ve tedavi ile kaybolur.

AV-nodal re-entran taşikardi Kaynak: lifeinthefastlane.com - ECG library
AV-nodal re-entran taşikardi
Kaynak: lifeinthefastlane.com – ECG library

Yazar Katkıları

Destekleyenler

Bu ve benzeri sayfalarda yer alan içerik Lifeinthefastlane.com Global FOAMed Portalının EKG Kütüphanesi ve A’dan Z’ye EKG Tanıları kısımlarından çevrilmiştir. Bu vesileyle Acil Tıp eğitiminin yeni çağı olarak nitelendirirebileceğimiz FOAM hareketine katkıları ve bu yoldaki şevkleri için Lifeinthefastlane.com eş-editörleri Dr. Chris Nickson ve Dr. Mike Cadogan’a teşekkürü bir borç biliriz.

This page is translated as is from the ECG Library and A to Z by Diagnosis series of Global FOAMed Portal Lifeinthefastlane.com into Turkish. We would like to thank Lifeinthefastlane.com Co-editors Dr. Chris Nickson and Dr. Mike Cadogan for their enthusiasm and contribution to the new era of Emergency Medicine Education. Viva la FOAM!

Referanslar

  • Chan TC, Brady WJ, Harrigan RA, Ornato JP, Rosen P. ECG in Emergency Medicine and Acute Care. Elsevier Mosby 2005.
  • Edhouse J, Brady WJ, Morris F. ABC of clinical electrocardiography: Acute myocardial infarction-Part II. BMJ. 2002 Apr 20;324(7343):963-6. Review. PubMed PMID: 11964344; PubMed Central PMCID: PMC1122906Full text.
  • Phibbs BP. Advanced ECG: Boards and Beyond (second edition). Elsevier 2006.
  • Smith SW. T/QRS ratio best distinguishes ventricular aneurysm from anterior myocardial infarction. Am J Emerg Med. 2005 May;23(3):279-87. PubMed PMID: 15915398.
  • Surawicz B, Knilans T. Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice (6th edition), Saunders 2008.

LITFL

Print Friendly

Hakkında Melis Efeoğlu

Melis Efeoğlu
Kayak merkezlerine yakın diye Uludağ Üniversitesi'nde tıp okuduktan sonra, daha fazla kar daha fazla kayak diyerek Muş'a gitti. Arada bir de balzamik sirkesi iyi diye Modena'ya, sweat shirtleri güzel diye Harvard'a gitmeyi ihmal etmedi. TUS'a ilk girişinde kazanamadı diye pek üzülmedi, zira aynı sene Angry Birds Türkiye birincisi olmuştu. Marmara Üniversitesi Acil Tıp AD'de araştırma görevlisi. An itibarı ile Marmara Acil'de nöbetlerinden geri kalan vaktinde Candy Crush birincisi olmak için çalışıyor. Acilci.net çevirmeni ve ilk kadın yazarıdır. Melis, 1 yıldan kısa bir sürede LITFL EKG Kütüphanesi'nin tamamını çevirdi. LITFL ile ortak planlanan bu projenin tamamı onun eseri. Hala eski yazıların güncellenmesi ve bağlantılarının kalıcılığını sağlamak için sürekli çalışmaya devam ediyor.

Yazarın diğer yazıları da belki ilginizi çeker

mg

Atriyal Fibrilasyonda IV Magnezyum Kullanımı

Acil servislerde sıklıkla karşılaştığımız ve yönetimini artık belki de ezbere bildiğimiz hasta gruplarının başında Atriyal …

4 yorum

  1. çok teşekkürler saygın meslektaşım.

Siz de bu yazıya bir yorum yapın